پهنه بندی مخاطرات لرزه ای شهرهای مرزن آباد و طالقان براساس ارزیابی شاخص های مورفوتکتونیک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زمینساخت (تکتونیک)، دانشگاه اصفهان
2 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
doi
10.30473/psp.2022.56262.2389چکیده
مورفوتکتونیک علمی است که تاثیر تکتونیک فعال را با استفاده از شاخصهای ژئومورفیک به عنوان سنجش و توصیف کمی اشکال و چشماندازهای زمین مشخص میکند؛ بر همین اساس اندازهگیریهای کمی، شرایطی را فراهم میآورد تا با استفاده از آنها به شناسایی وضعیت مناطق دارای تکتونیک فعال پرداخته شود. در این مطالعه با استفاده از شاخصهای کمی مورفومتری حاصل از مطالعات مورفوتکتونیک بخشی از البرز مرکزی (شهرهای مرزنآباد و طالقان)، مورد بررسی قرار گرفته و پنج شاخص ناهنجاری سلسله مراتبی (a∆)، شاخص انشعابات (R)، شکل حوضه (Ff)، تراکم زهکشی (Dd) و ضریب ناهمواری (Bh) در 19 حوضه زهکشی محاسبه شده است. در این مناطق هر یک از این شاخصها به پنج گروه بسیار بالا، بالا، متوسط، کم و بسیار کم طبقهبندی شدهاند و در نهایت شاخص تکتونیک فعال نسبی (Iat) به دست آمده است. براساس نتایج حاصل از این پژوهش، حوضههایی گسلهای خزر، شمال البرز، دزدبن و راندگیهای کندوان و شمال طالقان در گروههای بسیار بالا و بالا قرار گرفتهاند که بیانگر تأثیر این گسلها بر تکتونیک فعال منطقه است. در اثر بالا بودن این مقادیر، انتظار میرود که ریسک لرزهخیزی منطقه نیز در اثر گسیختگی گسلها افزایش یابد. تراکم کانون لرزهای زمینلرزههای اخیر در منطقه تصدیقی بر اثبات این موضوع است.