پهنه بندی مخاطرات لرزه ای شهرهای مرزن آباد و طالقان براساس ارزیابی شاخص های مورفوتکتونیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین‌ساخت (تکتونیک)، دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام‌‌نور، تهران، ایران

doi
10.30473/psp.2022.56262.2389
چکیده

مورفوتکتونیک علمی است که تاثیر تکتونیک فعال را با استفاده از شاخص­های ژئومورفیک به عنوان سنجش و توصیف کمی اشکال و چشم­اندازهای زمین مشخص می­کند؛ بر همین اساس اندازه­گیری­های کمی، شرایطی را فراهم می­آورد تا با استفاده از آن­ها به شناسایی وضعیت مناطق دارای تکتونیک فعال پرداخته شود. در این مطالعه با استفاده از شاخص­های کمی مورفومتری حاصل از مطالعات مورفوتکتونیک بخشی از البرز مرکزی (شهرهای مرزن­آباد و طالقان)، مورد بررسی قرار گرفته و پنج شاخص ناهنجاری سلسله مراتبی (a∆)، شاخص انشعابات (R)، شکل حوضه (Ff)، تراکم زهکشی (Dd) و ضریب ناهمواری (Bh) در 19 حوضه زهکشی محاسبه شده است. در این مناطق هر یک از این شاخص­ها به پنج گروه بسیار بالا، بالا، متوسط، کم و بسیار کم طبقه­بندی شده­اند و در نهایت شاخص تکتونیک فعال نسبی (Iat) به دست آمده است. براساس نتایج حاصل از این پژوهش، حوضه­هایی گسل­های خزر، شمال البرز، دزدبن و راندگی­های کندوان و شمال طالقان در گروه‌های بسیار بالا و بالا قرار گرفته­اند که بیانگر تأثیر این گسل­ها بر تکتونیک فعال منطقه است. در اثر بالا بودن این مقادیر، انتظار می­رود که ریسک لرزه­خیزی منطقه نیز در اثر گسیختگی گسل­ها افزایش یابد. تراکم کانون لرزه­ای زمین­لرزه­های اخیر در منطقه تصدیقی بر اثبات این موضوع است.