چالش‌های اعمال اصول حقوق محیط‌زیست بر اجرای قراردادهای نفتی در پرتو کنوانسیون ارزیابی اثرات محیط‌زیست فرامرزی

نویسندگان

1 استادیار، حقوق بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

4 استادیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22034/eiap.2024.191710
چکیده

ایجاد حساسیت نسبت به محیط‌زیست، از دغدغه‌های جدید جامعه بشری محسوب می‌شود که به تدریج و با ورود به عرصه‌های حقوقی و بین‌الملل، به امری سیاسی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف کاربردی بررسی چالش‌های اعمال اصول حقوق محیط‌زیست بر اجرای قراردادهای نفتی در پرتو کنوانسیون ارزیابی اثرات محیط‌زیست فرامرزی و بر مبنای یک پژوهش میدانی تدوین شده است. در این پژوهش توصیفی- تحلیلی، پس از مطالعه‌های کتابخانه‌ای، داده‌های میدانی با ابزار مشاهده، اسناد و آرای بین‌المللی گردآوری شده است، که روش کیفی را در بر می‌گیرد. تعهد به مراقبت اقتضاء می‌کند تا دولت‌ها از آلودگی‌های فرامرزی پیشگیری کنند. البته به این معنا نیست که تضمین دهند که هیچ‌گونه خسارت محیط‌زیستی به سایر دول وارد نشود. تعهد دولت‌ها در این خصوص یک تعهد به وسیله است که بر اساس آن تدابیر کافی برای پیشگیری از خسارات فرامرزی اتخاذ می‌شود. مفهوم اصل پرداخت توسط آلوده‌ساز بر یک منطق ساده حقوقی استوار است که عامل یک فعالیت یا اقدام که سود چیزی را می‌برد باید زیان‌های ناشی از آن به محیط‌زیست را نیز متقبل گردد. این اصل حوزه بسیار گسترده‌ای دارد و در نظام‌های حقوقی بسیاری از کشوها با اندکی تفاوت به آن اشاره شده است، گرچه این اصل در حقوق بین‌الملل محیط‌زیست برجسته‌تر از سایر رشته‌های حقوقی مورد قبول افتاده و اجرایی‌تر شده است.