مدلسازی ساختاری – تفسیری اثرگذاری ابعاد عملکردی مدیریت شهری بر روند پراکندهرویی فضایی شهر یاسوج
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
4 استادیار گروه شهرسازی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
5 دانشیار گروه سنجش از دور و جیایاس، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
doi
10.30473/psp.2022.60251.2509چکیده
وجود برخی عوامل همانند فقدان مدیریت شهری نیرومند و عدم کنترل مالکیت، سبب شده است تا کالبد شهری بهصورت موزون گسترش نیابد و پیامدهای نامطلوب اقتصادی، کالبدی و زیستمحیطی بسیاری را برای شهرها به همراه داشته باشد. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف مدلسازی ابعاد عملکردی مدیریت شهری مؤثر بر روند پراکندهرویی فضایی شهر یاسوج انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. در مرحله تهیه دادهها، ابتدا ابعاد عملکردی مدیریت شهری مؤثر بر روند پراکندهرویی شهر یاسوج با استفاده از نظرات خبرگان مختلف از طریق روش دلفی شناسایی و برای تیم دلفی و تیم ISM، 20 تن از خبرگان با روش نمونهگیری هدفمند تعیین شدند. در نهایت تجزیه و تحلیل دادهها بهوسیله مدلسازی ساختاری-تفسیری (ISM) انجام شد. یافتهها نشان داد که از نظر قدرت نفوذ در بین 16 شاخص شناسایی شده، بیشترین محرک متعلق به عاملهای نظارت بر اجرای قوانین مربوط به تغییر کاربری و تعیین و نظارت بر حریم و محدوده قانونی شهر بهترتیب با قدرت نفوذ 16 و 15 بود. مدل پژوهش حاضر نیز شامل 11 سطح بود که عامل نظارت بر اجرای قوانین تغییر کاربری (C2) بهعنوان سطح یازده و تأثیرگذارترین عامل شناخته شد. بر اساس خروجی تحلیل میکمک؛ تعیین حریم و محدوده قانونی شهر (C3)، عاملهای نظارت بر ساخت و سازها (C6)، ایجاد فضای دسترسی بیشتر به خدمات شهری (C1)، نظارت بر اجرای قوانین مربوط به تغییر کاربری (C2) جزو متغیرهای مستقل کلیدی و بسیار تأثیرگذار بر روند پراکندهرویی شهر یاسوج میباشند. بنابراین، مدیریت شهری بهعنوان متولی اصلی در این زمینه، بایستی بر مؤلفههای مستقل کلیدی بعد عملکرد کالبدی توجه بیشتری نماید.
