فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی غلظت عناصر بالقوه سمّی در خاک‌های پیرامون نیروگاه سیکل ترکیبی شهید رجایی واقع در فاصله‌ ۲۵ کیلومتری شهرستان قزوین می‌باشد. بدین منظور تعداد ۲۵ نمونه خاک سطحی (عمق 0 تا ۱۰ سانتی‌متر، در هر ایستگاه حدود 1 کیلوگرم) برداشت گردید و پس از آماده‌سازی نمونه‌ها (خشک کردن در دمای آزمایشگاه و غربال کردن نمونه­ها با استفاده از الک 63 میکرون)، پارامترهای فیزیکی و شیمیایی (شامل بافت، pH، مقدار ماده آلی، کربنات کلسیم و ظرفیت تبادل کاتیونی) اندازه­گیری شد. غلظت عناصر بالقوه سمّی (PTEs) پس از هضم اسیدی قوی نمونه­ها توسط دستگاه ICP-OES اندازه­گیری شد. نتایج به دست آمده نشان می­دهد که میانگین غلظت عناصر بالقوه سمّی به صورت Mn> Zn>V> Cu> Cr> Pb> Ni> Co> As> Sb> Cd کاهش می­یابد. محاسبه ضریب غنی­شدگی نشان می­دهد که خاک‌های منطقه نسبت به عناصر Cd، Cr، Cu دارای غنی‌شدگی کم و نسبت به عناصر Pb،  Sbو Zn دارای غنی­شدگی قابل توجه هستند. ضرایب همسبتگی، آنالیز خوشه­ای، و تحلیل مؤلفه اصلی نشانگر منشأ فعالیت صنعتی برای عناصر Cu، Ni، Pb و Zn، و منشأ کشاورزی (کاربرد کودهای شیمیایی و آفت­کش­ها) برای As و Cd در خاک منطقه است. همچنین، بیشترین غلظت عناصر Cu، Ni، Pb و Zn در نمونه‌های خاک برداشت شده در فواصل نزدیک به نیروگاه و در جهت باد غالب (شمال و جنوب­شرق نیروگاه) مشاهده می‌شود، بنابراین این عناصر احتمالاً از فعالیت نیروگاه وارد خاک شده­اند. ارزیابی ریسک سلامتی عناصر بالقوه سمّی، نشانگر خطر سرطانزایی As, Cr, Ni برای کودکان از مسیر بلع است. خطر سرطانزایی عناصر As، Ni، Cr، Pb و Cd از طریق تمام مسیرها، برای گروه سنی کودکان بیشتر از بزرگسالان است.