تدوین برنامه مدیریت راهبردی کنترل آلودگی هوا (مطالعه موردی شهر اصفهان)

نویسندگان

1 3. عضو هیت علمی گروه GIS، دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

2 عضو هیت علمی گروه مدیریت محیط‌‌زیست‌، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه مدیریت محیط‌زیست ،دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 2. عضو هیت علمی بازنشسته پژوهشکده حفاظت خاک و آب، سازمان آموزش و تحقیقات جهاد کشاورزی، تهران، ایران

5 5. عضو هیت علمی گروه مهندسی محیط‌زیست-آلودگی هوا، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/eiap.2023.179288
چکیده

امروزه گسترش پهنه مناطق شهری و صنعتی درون و برون شهری به عنوان عامل اصلی افزایش آلودگی‌های محیط‌زیست به ویژه آلودگی هوا شناخته شده است. یکی از راهکارهای اساسی به منظور کاهش یا مهار آلودگی هوا، تدوین برنامه مدیریت راهبردی در مناطق شهری می‌باشد. در این تحقیق با هدف تدوین با انجام بررسی‌های میدانی جهت بررسی خصوصیات محیط‌زیست درون و پیرامون شهری، عوامل مرتبط با اقدامات انسان در آلودگی هوا و تشدید آن، اقدام به شناسایی و تجزیه‌ و‌ تحلیل عوامل موثر در آلودگی هوا در شهر اصفهان در قالب مطالعه موردی از طریق جمع‌آوری داده با استفاده از پرسشنامه و توزیع و جمع‌آوری آن‌ها پس از تکمیل توسط خبرگان مبتنی بر روش دلفی و با هدف تدوین برنامه مدیریت راهبری کاهش و کنترل آلودگی هوا شده است. نتایج به دست آمده مبتنی بر خروجی‌های حاصل از بکارگیری تکنیک‌های SWOT و QSPM در ترکیب با مدل تحلیل سلسله مراتبی شبکه‌ای فازی(FANP)، نشان داد که راه‌‌اندازی قطار سبک شهری با تاکید بر کاهش استفاده از خودروهای شخصی در تلفیق با سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در زمینه گسترش شبکه حمل و نقل عمومی، در اولویت دوم و بهبود وضعیت معابر عمومی و محورهای اصلی در اولویت‌های بعدی می‌باشد که تبیین کننده تقدم و تأخر اقدامات مدیریت شهری برای کنترل آلودگی هوای در شهر اصفهان است. نتایج به دست آمده به ترتیب از مهمترین راهکار‌های مهار و کنترل کیفیت هوا هستند که از طریق اتخاذ استراتژی رقابتی قابل دستیابی می‌باشد.