آموزش خودتنظیمی هیجانی بر اجتناب تجربه‌ای و تکانشگری دانش‌آموزان دختر با دشواری در نظم‌جویی هیجانی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

2 نویسنده مسئول- دانشیار گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

3 استادیار نوروفیزیولوژی گروه علوم پایه پزشکی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

4 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

doi
10.22038/mjms.2022.62290.3649
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی بر اجتناب تجربه‌ای و تکانشگری دانش‌آموزان دختر با دشواری در نظم‌جویی هیجانی انجام گرفت. پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر دوره اول متوسطه با دشواری در نظم‌جویی هیجانی شهر تهران در سال تحصیلی 400-1399 بود. در این پژوهش تعداد 40 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه گمارده شدند (هر گروه 20 دانش‌آموز). گروه آزمایش آموزش خودتنظیمی هیجانی را طی یک ماه در 10 جلسه 75 دقیقه‌ای به صورت آنلاین دریافت نمودند. پس از شروع مداخله در گروه آزمایش 4 نفر و در گروه گواه 5 نفر ریزش داشتند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه پذیرش و عمل (بوند و همکاران، 2011)، پرسشنامه تکانشگری (بارت و همکاران، 2004) و پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان (گراتز و رومر، 2004) بود. نتایج نشان داد که آموزش خودتنظیمی هیجانی بر اجتناب تجربه‌ای و تکانشگری دانش‌آموزان دختر با دشواری در نظم‌جویی هیجانی تأثیر معنادار داشته (p<0/001) و توانسته منجر به کاهش اجتناب تجربه‌ای و تکانشگری این دانش‌آموزان شود. بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان چنین نتیجه گرفت که آموزش خودتنظیمی هیجانی با بهره‌گیری از فنونی همانند شناسایی ارزیابی‌های غلط، کاهش هیجانات منفی، آگاهی و افزایش تجربه‌های مثبت می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش اجتناب تجربه‌ای و تکانشگری دانش‌آموزان دختر با دشواری در نظم‌جویی هیجانی مورد استفاده قرار گیرد.