ارزیابی تغییرات هیدرولوژیکی مصب رودخانه تجن (حوضه جنوبی دریای خزر- استان مازندران)
نویسندگان
1 استادیار، گروه تنوعزیستی و مدیریت اکوسیستمها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، لرستان، ایران
3 استادیار، گروه برنامه ریزی و طراحی محیط ، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 کارشناسی ارشد تنوعزیستی و مدیریت اکوسیستمها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
5 رئیس گروه بیولوژی محیطزیست دریایی و تالاب ها، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران
6 رئیس گروه اکولوژی محیطزیست دریایی و تالاب ها، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران
doi
10.22034/eiap.2023.179289چکیده
اگرچه مصبها به عنوان یکی از حاصلخیزترین اکوسیستمهای دنیا محسوب میشوند، اما امروز تحت تاثیر تهدیدات گوناگونی هستند که یکی از آنها تغییرات هیدرولوژیک است. در این مطالعه با استفاده از شاخصهای تغییرات هیدرولوژیکیIHA(1)، تغییرات رژیم هیدرولوژیکی در دو دوره آماری « رژیم جریان طبیعی» و « رژیم جریان تغییر یافته» در ایستگاه هیدرومتری سلیمان تنگه و کردخیل در حوضه آبریز تجن (استان مازندران) بررسی شده است. بر اساس روش IHA، در مجموع 67 پارامتر آماری توسط نرمافزار IHA7 برآورد شده است؛ این پارامترها به دو گروه شاخصهای تغییرات هیدرولوژیکی IHA در محدوده هدف RVA(2) و مولفه جریان محیطزیستی EFC(3) تقسیم شده است. بر اساس نتایج، روزهای کمینه جریان در دوره قبل از احداث سد 5/227 روز میباشد، در حالی که در دوره بعد از احداث سد 5/48 روز است و تعداد روزهای زمان وقوع جریان حداقل قبل از احداث سد از 351 روز به 286 روز پس از احداث سد کاهش یافته، بنابراین جریانها ی حدی سالانه در رودخانه تجن دچار آشفتگی و تغییرات متوسطی شدهاند. با توجه به این که تغییر در شاخصهای هیدرولوژیک جریان عمدتاً تحت تاثیر احداث سد بوده بنابراین مدیریت هیدرولوژیکی سد تاثیر بهسزایی در وضعیت اکولوژیکی مصب تجن خواهد داشت.
