فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انجام ارزیابی‌های اکوسیستمی با شدت گرفتن مخاطرات ناشی از محرکه‌های طبیعی و انسانی تغییر و افزایش فشار وارده بر اکوسیستم‌های طبیعی به ویژه در کشور‌های در حال توسعه‌‌ای مانند ایران، از اهمیت فزاینده‌‌ای برخوردار شده است .این موضوع مهم برای حوضه‌آبخیز دریاچه ارومیه با توجه به نقش حیاتی آن در تدارک خدمات اکوسیستمی گوناگون که گروه‌های مختلفی از ذینفعان از آن منتفع می‌شوند نیز صدق می‌کند. در این تحقیق، ترکیبی از دو روش ارزیابی کمی مبتنی بر مدل‌سازی اکوسیستمی با استفاده از سامانه پشتیبان سیاست‌گذاری جهانی آب (WWPSS) (1) و ارزیابی توصیفی با استفاده از چارچوب مفهومی (DPSIR) (2)، برای مرتبط ساختن نتایج حاصل از بررسی تغییرات کاربری زمین، تغییرات اقلیمی و اثرات آنها بر پارامتر‌های اکوهیدرولوژیکی (پوشش گیاهی، بودجه آبی، رواناب و فرسایش خاک) با هدف پهنه‌بندی فضایی مخاطرات و کاربرد آن در مدیریت اصولی و آگاهانه ‌محیط‌‌زیست در حوضه‌آبخیز دریاچه ارومیه مورد استفاده قرار گرفت. اتلاف پوشش گیاهی در اثر تغییرات اقلیمی موجب تغییر میانگین فرسایش خالص خاک در حوضه از 012/0- به 20/0 میلی‌متر درسال در متر مربع شده است که به عبارت دیگر میانگین فرسایش خاک در پهنه آبخیز را تنها در بازه زمانی مورد بررسی بیش از 3 تن در هکتار افزایش داده و در صورت تداوم چنین روندی، فرسایش خاک تشدید خواهد شد. با کاربرد بیشتر مدل‌های کمی‌سازی کارکرد‌های اکوهیدرولوژیکی در آینده می‌توان ظرفیت‌های روش مورد استفاده در این تحقیق را ارتقاء بخشید و به راه حل‌های نوآورانه تری برای پرداختن به چالش‌های اکولوژیکی در مدیریت آبخیز‌ها دست یافت.