بررسی نقش هوش مصنوعی در پیشبینی روندهای آموزشی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22080/eps.2025.28851.2331چکیده
هدف: اقدامات آموزشی و آکادمیک در زمانهای اخیر در معرض پیشرفتهای فنآوری مهم و گستردهای قرار گرفتهاند که مداخله اخیر هوش مصنوعی بهترین نمونه آن است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در پیشبینی روندهای آموزشی انجام شده است.روششناسی: روش پژوهش حاضر از نوع مطالعات کیفی و با استفاده از راهبـرد پدیدارشناسـی بود. در این پژوهش پدیده محوری، اساتید و کارشناسان در حوزه هوشمندسازی مدارس بود. جامعه آماری در این پژوهش کارشناسان هوش مصنوعی و استادان دانشگاه استان خوزستان بود که با تعداد 15 نفر به اشباع نظری رسید. در این پژوهش نمونهگیری به صورت هدفمند، گلولهبرفی و غیراحتمالی بود. ابزار این پژوهش جهت جمعآوری دادهها مصاحبه نیمهساختاریافته و از نظر جمعآوری اطلاعات تکمقطعی بود. بدین صورت که سؤالاتی در جهت هدف پژوهش طراحی و از شرکتکنندگان پرسیده شد. برای تأمین روایی و پایایی مطالعه از روش ارزیابی لینکن و گوبا استفاده گردید. تحلیل داده با روش کلایزی انجام شد.یافتهها: در تحلیل یافتهها 85 کد شناسایی شد که با ادغام موارد مشابه و حذف موارد تکراری 33 معنی فرموله شده بهدست آمد. عبارتهای استخراج شده به چهار خوشه تقسیم شدند. به این ترتیب که محقق عبارتهای استخراج شده با ماهیت موضوعی مشابه را شناسایی کرده و آنها را در درون یک خوشه قرار داد. این خوشهها عبارتند از: توسعه ارزشهای فرهنگی، ساختاردهی جدید به نظام ارتباطی انسانها، اثربخشی تصمیمات و اقدامات انسانی و بهبود کیفیت یادگیری.نتیجهگیری و پیشنهادها: هوش مصنوعی در راه تکامل خود سرعت بسیاری دارد و هیچ روش مقابلهای با آن به جز همسو شدن وجود ندارد. یک پروژه فرهنگی موفق مبتنی بر هوش مصنوعی بیانگر آن است که چگونه هوش مصنوعی میتواند با فرهنگ تلاقی کرده و خلاقیت را تقویت کند و مرزهای همکاری فرهنگی را پیش ببرد. برای این منظور نیاز است که بین هوش مصنوعی و روشهای سنتی تعامل به وجود آید. بنابراین، بهکارگیری هوش مصنوعی در حوزه آموزش و فرهنگ عمومی مستلزم سرمایهگذاری قابل توجه در زیرساختها، تجهیزات و طراحان و صاحبان فناوری بسیار ماهر است. تحقیق و توسعه در این حوزه ادامه دارد و پیشرفتهای نوین در برنامهریزی و الگوریتمهای بهینهسازی خودکار میتواند امکانات بیشتری را فراهم کند.نوآوری و اصالت: به درک وضعیت فعلی و چشماندازهای در حال تحول آن در جهت تغییرات هوش مصنوعی در روندهای آموزش کمک میکند.