تحلیل ضرورت ها و راهبردهای اجرای نظام یادگیری مهارت محور در هنرستان های فنی و حرفه ای: رویکردی بر اساس سنتزپژوهی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، تهران. ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت فلسفه تعلیم و تربیت، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران.
doi
10.22080/eps.2025.29266.2342چکیده
هدف: با توجه به نیاز روزافزون بازار کار به نیروهای ماهر، تقویت نظامهای یادگیری مهارتمحور در آموزش فنی و حرفهای ضروری به نظر میرسد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل ضرورت ها و راهبردهای اجرایی نظام یادگیری مهارتمحور در هنرستانهای فنی و حرفهای شهر تهران انجام شده است. روششناسی: این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی) بوده، در بخش کیفی از روش سنتزپژوهی هفت مرحله ای کوپر (2015) استفاده شد و داده ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی از نوع کدگذاری باز و محوری، تحلیل و سپس دو الگوی هسته ای و جامع برای نظام یادگیری مهارت محور ارائه گردید. در بخش کمی نیز از تحلیل نظرات متخصصان بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل مقالات مرتبط در پایگاههای داخلی ایران، پایگاه داده وب آو ساینس، و گوگل اسکالر در بازه زمانی 2000 تا 2025 و نمونهگیری مقالات به شیوه مبتنی بر معیار بوده است. در جستجوی اولیه، 307 مقاله مرتبط انگلیسی شناسایی شد که پس از بررسی و حذف مقالات نامرتبط، تعداد 73 مقاله انتخاب شد. همچنین، 8 مقاله فارسی مرتبط نیز مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که برای اجرای موفقیتآمیز نظام یادگیری مهارتمحور، توجه به سیاستگذاری و حمایت پایدار، طراحی برنامههای درسی مبتنی بر نیاز بازار کار، توسعه مهارتهای کارآفرینی، و تقویت نقش ذینفعان مختلف از جمله صنعت و نهادهای آموزشی ضروری است. نتیجهگیری و پیشنهادها: مدل ارائهشده بر اساس تحلیل و ترکیب مطالعات منتخب، راهکاری جامع برای بهبود نظام یادگیری مهارتمحور در هنرستانهای فنی و حرفهای ارائه میدهد. بر این اساس، پیشنهاد میشود سیاستگذاران آموزشی با بهرهگیری از این مدل، راهکارهای اجرایی مناسب را برای همراستایی آموزشهای فنی و حرفهای با نیازهای واقعی بازار کار طراحی و پیادهسازی کنند. نوآوری و اصالت: در این مطالعه الگویی نوین برای بهبود نظام یادگیری مهارتمحور در هنرستانهای فنی و حرفهای ارائه گردیده و بر انطباق آموزش با نیازهای بازار کار تأکید شده است.