بهسازی محیطی شبکه اکولوژیک در بافت فرسوده شهری با استفاده از متریک‌های سیمای سرزمین(منظر)، مورد پژوهی منطقه 9 شهرداری تهران

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی طراحی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست، پردیس فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی طراحی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست.، پردیس فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/eiap.2023.179863
چکیده

امروزه بافت‌های فرسوده درون شهرها از مشکلات کالبدی، فقدان فضای سبزکافی و دسترسی مناسب و ضعف زیر ساخت‌ها رنج می‌برند. برای غلبه بر این مشکلات برخی از محققان، تقویت زیر ساخت‌های شهری از طریق پیوستگی فضاهای باز و سبز شهری درون محیط‌های شهری را به عنوان راه حل مناسب پیشنهاد کرده‌اند. هدف این پژوهش، بهبود ساختار شبکه اکولوژیک فضای سبز منطقه 9 تهران به کمک متریک‌های سیمای سرزمین برای دستیابی به کیفیت بهتر زندگی و ‌محیط‌زیست می‌باشد. نخست با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و نقشه کاربری اراضی شهر تهران داده‌های جغرافیایی مورد نیاز نقشه شبکه درون بافت فرسوده منطقه 9 تهران تهیه گردید. سپس دوسطح کلان (منطقه) و سطح خرد (محلات دستغیب، امامزاده عبدالله، شمشیری، سرآسیاب مهرآباد) برای احیا ‌لکه‌های فضای سبز انتخاب گردید: مهمترین ‌لکه‌های فضای سبز و تغییرات آن‌ها در طی سال‌های 2002 ، 2017 با کمک متریک‌های سیمای سرزمین  CAP, NP,) MNN, MPS, LPI, AWMSI, MSI, PD) در نرم افزار  FRAGSTATS4.2.1محاسبه گردید. با تعیین مهمترین ‌لکه‌های سبز و شناسایی کریدورهای بهینه به کمک تئوری گراف، و مدل حداقل هزینه، لکه‌ها درسطح کلان و خرد شناسایی و اتصال شبکه اکولوژیک در درون بافت فرسوده ایجاد گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ‌لکه‌های سبز از لحاظ وسعت، تعداد، پیوستگی، ترکیب و توزیع فضایی در منطقه ۹ دچار تخریب و خرد دانگی شده و فاصله بین آن‌ها در سال 2017 افزایش یافته است که حفاظت از حریم رود دره کن، انتقال صنایع مزاحم و آزادسازی برای افزایش پوشش گیاهی و شبکه فضاهای سبز توصیه می‌شود.