بررسی میزان چهار آلاینده فلزی (Ni, V, Co, Fe) و آلاینده‌های آلی (نفتی) در رسوبات خلیج نایبند (خلیج فارس)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری محیط زیست،گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشیار، گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 دانشیار، گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 دانشیار، گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

5 استادیار، گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22034/eiap.2023.179869
چکیده

آلاینده‌های فلزی، هیدروکربن‌های نفتی و هیدروکربن‌های آروماتیک (PAHs) از شایع‌ترین آلاینده‌های محیط‌زیست دریاها بشمار می روند. در این مطالعه به بررسی و سنجش آلاینده‌‌های فلزی و آلی خلیج نایبند (خلیج‌فارس) پرداخته شده است. نمونه‌برداری از 20 ایستگاه در زمستان 1397 انجام گرفت. از هر ایستگاه نمونه رسوب جداگانه برای فلزات سنگین و آلاینده‌های نفتی (با 3 تکرار) با گرب Van veen برداشت شد. از دستگاه‌های ICP-MASS مدل Agilent 7500cx برای سنجش فلزات و GC با شناسگر MASS مدل Agilent 6890n برای سنجش هیدروکربن‌های نفتی استفاده شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS 22 آنالیز شدند. میانگین غلظت فلزات اندازه‌گیری شده آهن، نیکل، وانادیوم و کبالت به ترتیب 7980، 71/19، 90/14 و 71/5 میلی‌‌گرم بر کیلوگرم اندازه‌گیری شد، نتایج به دست آمده در حدود استانداردهای داخلی و جهانی بود اما ایستگاه‌های نزدیک به منطقه عسلویه اختلاف معنی‌داری (P<0.05) را با سایر ایستگاه‌ها نشان دادند. در مورد آلاینده‌های نفتی، میزان کل هیدروکربن‌های نفتی (TPHs) با میانگین mg/kg 33/14 و حداکثر غلظت 16/42 در ایستگاه (19) مجاور اسکله عسلویه و میزان ترکیبات آروماتیک چند حلقه‌ای (PAHs) با میانگین µg/kg 09/223 و حداکثر غلظت 68/657 در ایستگاه (20) اسکله عسلویه ثبت گردید. بر اساس داده ها، خلیج نایبند از نظر ترکیبات TPH دارای سطوح اندک آلودگی (TPH > 15) و از نظر ترکیبات PAHs دارای سطوح متوسطی از آلودگی (PAHs>100) است. اختلاف بین ایستگاه‌های نزدیک به عسلویه و سایر ایستگاه‌ها از نظر میزان آلودگی نشان داد موضوع افزایش تدریجی آلایندگی صنایع و تاثیر آن بر اکوسیستم خلیج نایبند می‌بایست به عنوان یک مساله جدی مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد.