تحلیل فرصت ها و چالش های یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش عالی ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22080/eps.2025.28091.2292
چکیده

هدف:این مقاله به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های یادگیری شخصی‌سازی‌شده مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش عالی ایران پرداخته و به تحلیل موانع پیچیده ای می پردازد که در برنامه ریزی آموزش عالی ایران در این زمینه پدیدار شده اند.روش‌شناسی: رویکرد پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی بود. از میان صاحب‌نظران و اساتید دانشگاه تعداد 14 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری داده‌ها انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته به صورت دستی و به روش کلایزی انجام شد.یافته‌ها: از تجزیه و تحلیل داده­ها، 401 عبارت مهم استخراج شد که به 463 واحد معنایی فرموله شدند. در آخر واحدهای معنایی مشترک در دسته­های کلی­تری قرار گرفتند که حاصل آن، یافته‌های به دست آمده­ در پژوهش بود که نشان‌دهنده 8 مضمون اصلی و 52 زیرمضمون بود. مضامین اصلی استخراج شده عبارت بودند از: اصلاح و ارتقا نظام آموزشی، رفع کمبودها، ارتقا عملکرد دانشجویان، افزایش بهره‌وری استادان، آینده­نگری شغلی، نیاز به زیرساخت و نیروی انسانی، مقاومت فرهنگی و دغدغه‌های انسانی و اخلاقی.نتیجه‌گیری و پیشنهادات: می‌توان نتیجه گرفت که یادگیری شخصی‌سازی‌شده مبتنی بر هوش مصنوعی با فواید و فرصت‌های زیادی برای برنامه ریزی آموزش عالی ایران همراه است اما چالش‌های سخت‌افزاری و انسانی بر سر راه آن قرار دارد که نیازمند توجه ویژه هستند.نوآوری و اصالت: این مطالعه تحلیل جدیدی از ظرفیت هوش مصنوعی در برنامه ریزی آموزش عالی، فرصت هایی که می تواند به یادگیری شخصی سازی و ارتقاء کیفیت در نظام آموزش عالی کمک کند و چالش هایی که در این مسیر وجود دارد پرداخته است.