تحلیل فرصت ها و چالش های یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش عالی ایران
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22080/eps.2025.28091.2292چکیده
هدف:این مقاله به بررسی فرصتها و چالشهای یادگیری شخصیسازیشده مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش عالی ایران پرداخته و به تحلیل موانع پیچیده ای می پردازد که در برنامه ریزی آموزش عالی ایران در این زمینه پدیدار شده اند.روششناسی: رویکرد پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی بود. از میان صاحبنظران و اساتید دانشگاه تعداد 14 نفر به روش نمونهگیری هدفمند از نوع گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری دادهها انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل مصاحبههای نیمهساختاریافته به صورت دستی و به روش کلایزی انجام شد.یافتهها: از تجزیه و تحلیل دادهها، 401 عبارت مهم استخراج شد که به 463 واحد معنایی فرموله شدند. در آخر واحدهای معنایی مشترک در دستههای کلیتری قرار گرفتند که حاصل آن، یافتههای به دست آمده در پژوهش بود که نشاندهنده 8 مضمون اصلی و 52 زیرمضمون بود. مضامین اصلی استخراج شده عبارت بودند از: اصلاح و ارتقا نظام آموزشی، رفع کمبودها، ارتقا عملکرد دانشجویان، افزایش بهرهوری استادان، آیندهنگری شغلی، نیاز به زیرساخت و نیروی انسانی، مقاومت فرهنگی و دغدغههای انسانی و اخلاقی.نتیجهگیری و پیشنهادات: میتوان نتیجه گرفت که یادگیری شخصیسازیشده مبتنی بر هوش مصنوعی با فواید و فرصتهای زیادی برای برنامه ریزی آموزش عالی ایران همراه است اما چالشهای سختافزاری و انسانی بر سر راه آن قرار دارد که نیازمند توجه ویژه هستند.نوآوری و اصالت: این مطالعه تحلیل جدیدی از ظرفیت هوش مصنوعی در برنامه ریزی آموزش عالی، فرصت هایی که می تواند به یادگیری شخصی سازی و ارتقاء کیفیت در نظام آموزش عالی کمک کند و چالش هایی که در این مسیر وجود دارد پرداخته است.