طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه آموزش توسعهی پایدار در دورهی ابتدایی ایران
نویسندگان
1 استادیارگروه آموزشی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.22080/eps.2025.27828.2285چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه آموزش توسعه پایدار در دوره ابتدایی ایران است.روششناسی: این پژوهش با طراحی ترکیبی اکتشافی آغاز شد. ابتدا مبانی نظری آموزش برای توسعه پایدار از طریق مرور ادبیات و مصاحبه با کارشناسان یونسکو بررسی شد. سپس با رویکرد کمی، اسناد آموزشی و برنامههای درسی تحلیل شدند. جمعیت پژوهش شامل اسناد، برنامههای درسی و بیست استاد بود که انتخاب شدند. اطلاعات با فرمهای تحلیل اسناد و مصاحبهها جمعآوری و اعتبار فرم ۰.۹۳ بهدست آمد. دادهها با تحلیل تم و آمار توصیفی مورد بررسی قرار گرفتند و ضریب اهمیت با روش آنتروپی شانون محاسبه شد.یافتهها: در مرحله اول کیفی پژوهش با بررسی منابع مکتوب و مصاحبهها، 33 مؤلفه در چهار بعد استخراج شد. در مرحله کمی، تحلیل اسناد بالادستی آموزش و پرورش ایران نشان داد که به هر چهار بعد آموزش برای توسعه پایدار توجه نشده است؛ بیشترین توجه مربوط به بعد اجتماعی و کمترین توجه مربوط به بعد فرهنگی است. هچنین تحلیل کمی برنامههای دوره ابتدایی نشان داد که وضعیت موجود برنامههای دوره ابتدایی ایران از جهت میزان توجه به آموزش برای توسعه پایدار مطلوب نیست.نتیجهگیری و پیشنهادها: در برنامه درسی و آموزشی دوره ابتدایی به مؤلفههای آموزش برای توسعه پایدار توجه اندکی شدهاست. برخی از مؤلفههای آموزش برای توسعه پایدار همچون مؤلفه ایدز و تربیت جنسی و برابری جنسیت، با بافت و فرهنگ کشور ما تناسب ندارد؛ بنابراین در طراحی برنامه آموزشی مبتنی بر آموزش برای توسعه پایدار باید به فرهنگ و ارزشهای کشورمان توجه گردد. الگوی طراحی شده توسط پژوهشگر جهت آموزش برای توسعه پایدار از نظر متخصصان از اعتبار بالایی برخوردار است.نوآوری و اصالت: با توجه به این که الگوی برنامه آموزش توسعه پایدار تاکنون طراحی و اعنبارسنجی نشده، این پژوهش به طراحی و اعتبارسنجی این الگو برای دوره ابتدایی پرداخته است.