طراحی و اعتبار‌سنجی الگوی برنامه آموزش توسعه‌ی پایدار در دوره‌ی ابتدایی ایران

نویسندگان

1 استادیارگروه آموزشی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22080/eps.2025.27828.2285
چکیده

هدف:  هدف از پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه آموزش توسعه  پایدار در دوره ابتدایی ایران است.روش‌شناسی: این پژوهش با طراحی ترکیبی اکتشافی آغاز شد. ابتدا مبانی نظری آموزش برای توسعه پایدار از طریق مرور ادبیات و مصاحبه با کارشناسان یونسکو بررسی شد. سپس با رویکرد کمی، اسناد آموزشی و برنامه‌های درسی تحلیل شدند. جمعیت پژوهش شامل اسناد، برنامه‌های درسی و بیست استاد بود که انتخاب شدند. اطلاعات با فرم‌های تحلیل اسناد و مصاحبه‌ها جمع‌آوری و اعتبار فرم ۰.۹۳ به‌دست آمد. داده‌ها با تحلیل تم و آمار توصیفی مورد بررسی قرار گرفتند و ضریب اهمیت با روش آنتروپی شانون محاسبه شد.یافته‌ها: در مرحله اول کیفی پژوهش با بررسی منابع مکتوب و مصاحبه­ها، 33 مؤلفه در چهار بعد استخراج شد. در مرحله کمی، تحلیل اسناد بالادستی آموزش و پرورش ایران نشان داد که به هر چهار بعد آموزش برای توسعه پایدار توجه نشده است؛ بیشترین توجه مربوط به بعد اجتماعی و کمترین توجه مربوط به بعد فرهنگی است. هچنین تحلیل کمی برنامه­های دوره ابتدایی نشان داد که  وضعیت موجود برنامه‏های دوره ابتدایی ایران از جهت میزان توجه به آموزش برای توسعه پایدار مطلوب نیست.نتیجه‌گیری و پیشنهادها:  در برنامه درسی و آموزشی دوره ابتدایی به مؤلفه­های آموزش برای توسعه پایدار توجه اندکی شده­­است. برخی از مؤلفه‏های آموزش برای توسعه پایدار همچون مؤلفه ایدز و تربیت جنسی و برابری جنسیت، با بافت و فرهنگ کشور ما تناسب ندارد؛  بنابراین در طراحی  برنامه آموزشی  مبتنی بر آموزش برای توسعه پایدار باید  به فرهنگ و ارزش­های  کشورمان توجه گردد. الگوی طراحی شده  توسط پژوهشگر جهت آموزش برای توسعه پایدار از نظر متخصصان از اعتبار بالایی برخوردار است.نوآوری و اصالت:  با توجه به این که الگوی برنامه آموزش توسعه پایدار تاکنون طراحی و اعنبارسنجی نشده، این پژوهش به طراحی  و اعتبارسنجی این الگو برای دوره ابتدایی پرداخته است.