شناسایی و تحلیل عناصر مؤثر بر توسعه شهر خلاق در کلان‌شهرهای ایران(مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

doi
10.30473/psp.2021.47775.2158
چکیده

امروزه زیرساخت­های موجود در شهرها و مخصوصاً کلان‌شهرها باید بتواند بسترهای جذابی برای جذب و پرورش استعدادها، نوآوری‌ها و ایده­های شهروندان باشد. اهمیت شکل­گیری شهرهای خلاق بدین جهت است که در دنیای رقابتی امروز، شهرهای بزرگ به عنوان محیط­های تولید کنندۀ ثروت و نوآوری محسوب می­شوند. کلان شهر تبریز هم به عنوان یکی از شهرهای تاریخی ایران همواره منشأ تولید ثروت و فناوری بوده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش مؤلفه­های مؤثر بر تحقق شهرهای خلاق در کلان‌شهر تبریز است. نوع تحقیق، کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است. تحلیل داده­ها با استفاده از آزمون­های آماری پیرسون و رگرسیون چندمتغیره و همچنین برای اولویت­بندی مناطق شهری از نظر شاخص­های شهر خلاق از مدل­های ANP و تاپسیس استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش، مناطق ده­گانه تبریز و جمعیت ساکن در آن­ها است. شاخص­های تحقیق شامل 10 معیار با 16 زیرمعیار است. نتایج آزمون­های آماری نشان داد که تمامی مؤلفه­های شهر خلاق با میزان خلاقیت مناطق شهری تبریز همبستگی مثبت و معنادار در سطح 000/0 وجود دارد. نتایج آزمون پیرسون نشان داد که دو متغیر زیرساخت­های خلاقیت و طبقه خلاق با 583/0 و 557/0 دارای بیشترین سطح معناداری با تحقق شهر خلاق بودند. نتایج حاصل از مدل ANP نشان داد که دو معیار­، شامل زیرساخت­های خلاقیت و طبقه خلاق به ترتیب با امتیاز 398/0 و 269/0 از اهمیت بالاتری برخوردار هستند. بررسی وضعیت مناطق مختلف شهر از نظر شاخص­های شهر خلاق نیز نشان داد که مناطق 1 و 2 به دلیل تمرکز زیرساخت­های خلاق و طبقه خلاق مانند استادان، دانشجویان، نخبگان و پزشکان، از نظر شاخص­های شهر خلاق شرایط مناسب­تری دارند. در نتیجه، راهکارهایی مانند توسعه مراکز جذب نخبگان، حفظ طبقه خلاق و سرمایه­گذاری متعادل در تمامی مناطق در راستای توسعه شهر تبریز بر پایۀ شاخص های شهر خلاق قابل توجه هستند.