رقابت‏ پذیری مقصدهای گردشگری فراتحلیل کیفی پژوهش‏ ها با استفاده از شاخص سه‎ گانه بلیکی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی

2 گروه مدیریت جهانگردی/دانشکده مدیریت و حسابداری/دانشگاه علامه طباطبایی/تهران/ایران

3 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.30473/psp.2021.51661.2271
چکیده

رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری اگرچه به‏خوبی در ادبیات و مبانی نظری مطالعات گردشگری جا افتاده است، اما پر از ناسازگاری‎ها و تناقض‏ها در مفهوم، سنجش و مشروعیت آن به‏عنوان یک موضوع پژوهشی است. بر این اساس، هدف این پژوهش، ارائه یک دیدگاه کل‏نگر و سیستماتیک به مطالعات حوزه رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری و تحلیل تحقیقات پیشین در سلسله مراتب پارادایم علمی این حوزه از مطالعات گردشگری بوده است. به منظور ایجاد فهم و ادراک عمیق از ویژگی‏ها، عوامل و چگونگی سنجش و بهبود رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری، از روش فراتحلیل کیفی برای گردآوری و تجزیه و تحلیل پژوهش‎های پیشین و از شاخص سه‏گانه بلیکی برای تحلیل این پژوهش‎ها در سلسله مراتب پارادایم علمی این حوزه از مطالعات گردشگری استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که در دو دهه اخیر، توجه بسیاری به پژوهش‏های حوزه رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری شده است و محققان، برای غلبه بر پیچیدگی‏های این حوزه از مطالعات گردشگری، به روش‏های تلفیقی و تکمیل مدل‏های قبلی با یافته‏های جدید روی آورده‏اند. دیگر نتایج این تحقیق که آن را نسبت به تحقیقات دیگر متمایز می‏کند، نشان می‏دهد که در سلسله مراتب پارادایم علمی این حوزه از مطالعات گردشگری، 61 درصد تحقیقات پس از پاسخ به سوال چیستی، به مبحث چرایی پرداخته‏اند. همچنین تعداد اندکی از پژوهش‏های مربوط به رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری (15 درصد) با گذر از دو سطح چیستی و چرایی، سعی کرده‏اند تا الگویی جدید برای چگونگی سنجش رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری ارائه دهند. یافته نهایی این تحقیق، ارائه چارچوبی مفهومی است که در آن نحوه تعامل عوامل و متغیرهای رقابت‏پذیری مقصدهای گردشگری با دیدگاه سیستمی و کل‏نگر مشخص شده است.