اثر بخشی ضمانت اجراها در حقوق بین الملل محیط زیست و توسعه ابزارهای نوین آن

نویسندگان

1 دانشیار، عضو ‌هیات علمی گروه حقوق ‌محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی،تهران، ایران

2 عضو ‌هیات علمی و رییس موسسه تخصصی حقوق بین الملل کانادا، تورنتو،کانادا

3 عضو ‌هیات علمی گروه حقوق، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران

4 دکتری حقوق ‌محیط‌زیست، دانشکده ‌منابع‌طبیعی و ‌محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/eiap.2023.170007
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ضمانت اجراهای کلاسیک در حقوق بین‌الملل محیط‌‌زیست و لزوم شکل‌گیری انواع جدیدی ضمانت اجرا می‌باشد. روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی است که با اتکا به منابع کتابخانه‌‌ای و داده‌های موجود، در بخش اول اثر‌بخشی ضمانت اجراهای کلاسیک بررسی می‌شود و در بخش دوم ضمانت‌های اجرایی نوین ودلایل شکل‌گیری آن‌ها، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. سوال اصلی تحقیق بیان می‌دارد که آیا ضمانت اجراهای کلاسیک از اثر‌بخشی لازم برای حفاظت موثر از محیط‌‌زیست برخوردار هستند؟ از این‌رو، با بهره‌گیری از مبانی نظری پژوهش، به این فرضیه پرداخته می‌شود که برای حفاظت بیشتر از محیط‌‌زیست، ضمانت‌های اجرایی نوینی در‌حال شکل‌گیری و توسعه است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل یافته‌ها حاکی از آن است که به دلیل ماهیت خاص ‌مسایل محیط‌‌زیستی و ارتباط آن با ضرورت شکل‌گیری ضمانت‌های اجرایی نوین و با توجه به این‌که با وجود اثربخشی ضمانت‌های اجرایی کلاسیک در حقوق بین‌الملل محیط‌‌زیست، به دلیل محدودیت‌های موجود در آن ها، این اثربخشی به تنهایی برای حفاظت از محیط‌‌زیست کافی نبوده، دو نوع ضمانت اجرایی نوین شامل «پرداخت خسارت بدون موافقتنامه و مراجعه به دادگاه در مواردی که تخریب شدید در محیط‌‌زیست ایجاد شده» و همچنین «کنترل پایبندی و عدم پایبندی دولت‌های عضو به کنوانسیون‌های محیط‌‌زیستی»، برای حفاظت کارآمد از محیط‌‌زیست شناسایی و در‌حال توسعه می ­باشد.