ارزیابی نقش مدیریت محلی در توسعه و بهسازی کاربری اراضی(مورد مطالعه: سکونتگاه‌های روستایی شهرستان خرمدره)

نویسندگان

1 گروه جغرافیای دانشگاه زنجان

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی

3 جغرافیا- دانشگاه شهید بهشتی تهران

4 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی؛ دانشگاه زنجان

doi
10.30473/psp.2021.51682.2273
چکیده

کاربری اراضی و مدیریت آن، یکی از محورهای مهم در زمینۀ توسعه پایدار و حفظ منابع و بهره‌برداری صحیح از آن­ها است. در این راستا هدف این نوشتار بررسی نقش مدیران محلی در مدیریت کاربری اراضی‌ و جلوگیری از تغییر کاربری غیررسمی در نواحی روستایی شهرستان خرمدره است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطلاعات با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. جامعه آماری، روستاهای شهرستان خرمدره با تعداد جمعیت 12582 نفر است که با روش نمونه­گیری جدول مورگان، تعداد نمونه 373 نفر از افراد مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل رگرسیونی با کمک نرم­افزارهای ERDAS و SPSS استفاده شد. در طول دوره مورد پژوهش (1348 تا 1392)، 6/1721 هکتار از اراضی شهرستان خرمدره تغییر کاربری داده­اند. در این میان حدود 176 هکتار از اراضی شهرستان به کاربری صنعتی تغییر یافته و حدود 1545 هکتار نیز به کاربری کشاورزی تغییر پیدا کرده­اند. همچنین میزان رضایت جامعه آماری از عملکرد مدیریت محلی در مدیریت کاربری اراضی برابر 726/0 بوده است؛ به عبارت دیگر مدیریت محلی از نظر جامعه آماری تاثیر مستقیم و بالایی بر مدیریت کاربری اراضی و نظارت بر تغییر کاربری اراضی دارد. در بین شاخص­های عملکرد مدیریت محلی، بیشترین میزان رضایت از شاخص «نظارت بر کاربری اراضی روستا» (447/0=β) و کمترین میزان رضایت نیز از شاخص «توسعه اقتصاد روستا (کشاورزی)» (227/0=β) بوده است. برای مدیریت بهتر کاربری اراضی، افزایش نظارت، تغییر کاربری منطبق با توانمندی­های محیطی و تهیه کاداستر کاربری اراضی منطقه ضروری است.