چالشهای کلاسهای چندپایه از منظر برنامهریزی آموزشی: شناسایی ابعاد و برازش الگو
نویسندگان
1 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.22080/eps.2024.27587.2271چکیده
هدف: کلاسهای چندپایه ازجمله راهبردهای اجتنابناپذیر در نظامهای آموزشی است که به علل مختلف مورد استفاده قرار میگیرند. از منظر برنامهریزی آموزشی، این نوع از آموزش مبتنی بر بازسازماندهی و مدیریت کلاس درس تعریف کرد. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی چالشهای کلاسهای چندپایه مدارس از منظر برنامهریزی آموزشی بود.روششناسی: روش پژوهش بر اساس هدف، کاربردی و براساس نوع دادهها، آمیخته (کیفی-کمی) است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان کلاسهای چندپایه کشور بود، که در بخش کیفی با روش نمونهگیری هدفمند، 15 نفر و در بخش کمی با روش نمونهگیری خوشهای تصادفی 430 نفر از آنان انتخاب شدند. دادههای بخش کیفی از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته جمعآوری شد. پس از شناسایی چالشهای اصلی، پرسشنامهای مشتمل بر 87 گویه طراحی و در گروه کانونی اعتباربخشی شد. در بخش کمی از طریق اجرای تحلیل عاملی تأییدی، الگوی بهدست آمده مورد بررسی قرار گرفت.یافتهها: نتایج حاکی از آن هستند که در مجموع هشت چالش اساسی انگیزشی (0.99=β)، سازمانی (0.98=β)، کالبدی و امکاناتی (0.97=β)، منابع حمایتی و اطلاعیابی (0.93=β)، عملیاتی (0.90=β)، روششناختی و پداگوژیکی (0.88=β)، آموزشی و بهسازی (0.82=β) و تربیت و توسعه معلم (0.81=β) شناسایی شدند. براین اساس، اولویتبندی چالشها مشخص شد (چالش انگیزشی دارای اولویت اول). در تحلیل عاملی تأییدی دو شاخص نشان دهنده خطا یعنی شاخص RMSEA، با مقدار 0.02 و RMR با مقدار 0.04 حاکی از پایین بودن خطای مدل است. سه شاخص نیکویی هم بهترتیب برای شاخص GFI، 0.96، شاخص تعدیل شده GFI یعنی AGFI، برابر 0.91 و برای شاخص NFI، برابر 0.99 انطباق خوب مدل با دادههای مشاهدهشده را نشان میدهد.نتیجهگیری و پیشنهادها: مدارس چندپایه، بخش مهمی از نظام آموزشوپرورش هستند و بایستی ضمن شناسایی چالشها و مسائل برنامهریزی آموزشی آن، نسبت به اصلاح اقدام کرد. نتایج این پژوهش ضمن شناسایی این موارد، نسبت به ارائه پیشنهادهایی دال بر آموزش پیش از خدمت و حین خدمت و نیز تقویت محتوایی پرداخته است.نوآوری و اصالت: براساس چالشهای شناسایی شده، راهبردها و سیاستهایی توصیه شده است که حداقل 700 هزار دانشآموز و بیش از 50 معلم را در برمیگیرد.