پیش بینی تغییر کاربری اراضی شهری تبریز، با استفاده از مدلSLEUTH

نویسندگان

1 گروه مهندسی محیط زیست ، دانشگاه تهران

2 گروه RS & GIS، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران

3 هیات علمی دانشگاه تهران

4 دانشجوی دکتری علوم محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران

5 عضو هیات علمی

doi
10.30473/psp.2020.43826.2050
چکیده

در سال‌های اخیر، شهرنشینی یکی از قابل توجه­ترین فرآیندهای تغییر در جامعه بوده که معمولا با نابودی اراضی کشاورزی و طبیعی همراه شده است. مدیران، در فرآیندهای تصمیم‌گیری، جهت حفاظت از محیط زیست شهری، نیاز دارند که به درستی میزان رشد و جهت شهرها را در نظر بگیرند. هدف از این پژوهش، پیش‌بینی تغییرات کاربری اراضی شهری در شهر تبریز، با استفاده از مدل رشد شهری SLEUTH  است. خروجی مدل، میزان و جهت رشد شهر را تا سال 2050 پیش‌بینی می‌کند. ضرایب پنج‌گانه به دست آمده برای منطقه مطالعاتی نشان می­دهد که با توجه به سناریوی تاریخی، ضریب زایش و ضریب انتشار، غالب هستند. نرخ بالای ضریب زایش در این منطقه نشان می‌دهد که احتمال تبدیل هر سلول شهری به سلول مرکز انتشار شهر و در نتیجه میزان رشد مرکز انتشار جدید در منطقه تحت پوشش، زیاد است. بالا بودن ضریب انتشار، نشان‌دهنده احتمال بسیار زیاد به وجود آمدن لکه‌های شهری جدید حاصل از رشد خودبه‌خودی و تبدیل آن‌ها به مراکز جدید رشد شهری است. نتایج صحت سنجی با استفاده از ضریب کاپا، نشان می‌دهد که مدل­سازی از دقت 72/97 درصد برخوردار است. از نتایج به دست آمده می‌توان برای پیش­بینی تغییر کاربری اراضی شهری استفاده کرد. نتایج کسب شده حاصل عقلانیت ابزاری است و لذا بکارگیری آن ها مستلزم برخورد انتقادی با آن­ها است.