ارزیابی اثرات عدم مشارکت مردمی در طرحهای حفاظت باغات شهری (طرح باغ بزرگ شهر یزد)
نویسندگان
1 استادیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، ایران
2 دانشیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشگاه یزد، ایران
4 استادیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، ایران
5 دانشیار، دانشکده علوم اجتماعی - بخش جامعهشناسی، دانشگاه یزد، ایران
doi
10.22034/eiap.2023.169998چکیده
در مطالعه حاضر، با توجه به اهمیت مشارکت مردمی در به ثمر رسیدن اهداف طرحهای توسعه شهری، جایگاه مشارکت مردمی در باغ بزرگ شهر یزد ارزیابی شده است. در مرحله اول، بر اساس روش تحلیل کیفی از طریق مصاحبه با افراد محلی، جایگاه مشارکت مردمی در مراحل تصویب و اجرای طرح باغ بزرگ شهر یزد، آسیب شناسی شد. در این مرحله متن مصاحبه در چند مرحله به سه بخش گزاره، مفهوم و مقولات تیدیل شد و روابط علت و معلولی مقولات اصلی مشخص شد. نتایج نشان میدهد که افراد محلی از عدم شفاف سازی و اطلاع رسانی از سوی شهرداری به شدت ناراضی هستند. بطوریکه اقدامات انجام شده از سوی شهرداری را بدون پشتوانه علمی و اجرایی میدانند و چون این اقدامات بر پایه تجربه افراد محلی نبوده، هیچ حمایتی از این اقدامات نمیکنند. در مرحله دوم، روند تغییر ساختار سرزمین شهری در منطقه مورد مطالعه (از سال 1380 تا سال 1399) با استفاده از متریکهای سیمای سرزمین ارزیابی شد. نتایج این ارزیابی نشان داد که طی این مدت ساخت و سازهای زیادی انجام شده و لکههای باغات از بین رفتهاند بطوریکه، اندازه لکههای ساختهشده 196 درصد و لکههای بایر 283 درصد افزایش و اندازه لکههای باغی وکشاورزی 80 درصد کاهش داشته است. نتایج نشان میدهد، علیرغم اهداف طرح مذکور مبنی بر حفاظت باغات، مساحت و پیوستگی لکههای باغی و کشاورزی کم شده و خردانگی در آنها ایجاد شده است. این در حالی است که اگر شهرداری در مراحل تصویب و اجرا از مشارکت مردمی استفاده میکرد و بطور شفاف اطلاعرسانی انجام میداد، اهداف طرح محقق شده و میتوانست از باغداران محلی به عنوان بازوان اجرایی طرح استفاده کند.