بررسی عوامل موثر بر رفتارهای محیطزیستی روستاییان (مطاله موردی: بخش مرکزی شهرستان اردبیل)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشیار، مرکز آموزش عالی امام خمینی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22034/eiap.2023.170000چکیده
امروزه، مناطق روستایی در کشور با چالشهایی مانند فرسایش آبوخاک، طغیان آفات و بیماریهای گیاهی جدید، سوءتغذیه و بیماریهای دیگر در انسان، کاهش کیفیت مواد غذایی و انقراض بعضی از گونههای جانوری ناشی از آلودگی محیطزیست مواجه هستند. با توجه به اینکه روستائیان بهصورت مستقیم و به شکلهای مختلف با نهادههای آلودهکننده محیطزیست سروکار دارند و همچنین نقش تعیینکننده رفتار ایشان در آلودگی محیطزیست، این پژوهش به دنبال بررسی عوامل مؤثر بر رفتارهای محیطزیستی روستاییان در بخش مرکزی شهرستان اردبیل میباشد. جامعه آماری این تحقیق شامل روستانشینان بخش مرکزی شهرستان اردبیل بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 200 نفر تعیین شد و نمونهگیری نیز به روش تصادفی با انتساب متناسب بین دهستانها انجام شد. ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامه بود که روایی آن بر اساس نظر اعضای هیأت علمی دانشگاه و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ تأیید شد. پردازش دادههای تحقیق با استفاده از روشهای آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSSV 22 و Smart PLS 2 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. طبق نتایج این تحقیق 52 درصد از روستانشینان مورد مطالعه نگرش منفی و نسبتاً منفی به حفاظت از محیطزیست داشتند. یافتههای مدل معادلات ساختاری نشان داد متغیرهای نگرش، نگرانی، دانش و ارزشها توانایی تبیین تغییرات متغیر رفتارهای محیط زیستی افراد مورد مطالعه را تا 79 درصد را دارا میباشند. همچنین 52 درصد از تغییرات واریانس نگرانی محیطزیستی به متغیرهای ارزشها، دانش و نگرش محیطزیستی مربوط است.