بررسی نقش متغیرهای روانشناختی بر توانمندی زنان روستایی درحفاظت از محیط‌زیست

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجان، زنجان ایران.

2 دکتری، گروه ترویج ارتباطات و توسعه روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار، گروه مطالعات زنان، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.22034/eiap.2023.170002
چکیده

متغیرهای روانشناختی در زنان به علت قرابت نزدیک تر با محیط‌زیست نقش بیشتری در همکاری آنها با محیط‌زیست دارد. از این رو مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش متغیرهای روانشناختی بر توانمندی زنان روستایی در حفاظت از محیط‌زیست صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش زنان روستایی استان چهارمحال و بختیاری بودند که با استفاده از جدول کرجیسی و مورگان تعداد 384 نفر از آن‌‌ها از طریق نمونه‌گیری طبقه‌‌بندی انتخاب شد. برای گردآوری داده‌ها از ابزار پرسشنامه استفاده گردید. روایی ظاهری و محتوایی پرسشنامه با نظر پانلی از متخصصان و کارشناسان قبل از پیش آزمون مورد تایید قرار گرفت. پایایی ابزار تحقیق نیز از طریق انجام پیش‌آزمون بین 30 نفر خارج از نمونه آماری و محاسبه آلفای کرونباخ برای مقیاس‌‌های اصلی پرسشنامه (در دامنه بین 72/0 تا 94/0) ارزیابی و تصحیح گردید. تجزیه و تحلیل داده‌‌ها با استفاده از نرم‌‌افزارهای SPSS24 و AMOS24 انجام گرفت. داده‌‌های گردآوری شده با استفاده از تکنیک مدل‌‌سازی معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل گردید. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری مستقیم نشان داد رابطه مثبت و معنی داری بین متغیرهای روانشناختی شامل استقلال عمل، عزت نفس و خودکارآمدی با متغیر وابسته حفاظت از محیط‌زیست وجود دارد. همچنین، براساس نتایج مدل ساختاری میانجی مشخص شد که متغیر توانمندی زنان روستایی در رابطه بین متغیرهای روانشناختی با حفاظت از محیط‌زیست دارای نقش میانجی می‌باشد. از این رو با توجه به تأثیر توانمندی زنان روستایی در حفاظت از محیط‌زیست، پیشنهاد می‌‌گردد دوره‌‌ها و کارگاه‌‌های آموزشی جهت افزایش توانمندی زنان روستایی از طریق بهبود متغیرهای روانشناختی برگزار گردد.