تحلیلی بر عدالت فضایی خدمات آموزشی (مدارس) در محلات شهر ارومیه

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.30466/ntea.2025.56122.1020
چکیده

هدف: افزایش جمعیت شهرها و پیش گرفتن آن از برنامه‌ریزی شهری باعث شکل‌گیری عدم تعادل در توزیع خدمات به‌ویژه خدمات آموزشی شده است. عدم هماهنگی روند رو به افزایش تعداد دانش آموزان با برنامه‌ریزی جمعیتی ازیک‌طرف و محدودیت منابع مالی در بخش آموزش‌وپرورش باعث گردیده است تا اصول مکان‌یابی در اکثر فضاهای آموزشی اعمال نگردد. حاصل چنین فرایندی کاهش عدالت دسترسی به خدمات آموزشی شده است که در دسترسی بهینه دانش آموزان به فضاهای آموزشی تأثیرگذار می‌باشد. نتیجه آن نبود عدالت دسترسی به خدمات آموزشی می‌باشد. هدف این پژوهش سنجش میزان عدالت فضایی خدمات آموزشی در سطح محلات شهر ارومیه می‌باشد. برای این منظور از شاخص‌های سرانه آموزشی، دسترسی به مدارس و جمعیت دانش‌آموزی در سطح محلات استفاده‌شده است.روش تحقیق: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی می‌باشد. گرداوری اطلاعات در سطح محلات به‌صورت کتابخانه‌ای و اسنادی بوده است برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای GIS و Geo da استفاده‌شده است.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که الگوی توزیع مدارس، جمعیت دانش‌آموزی و دسترسی به خدمات آموزشی در شهر ارومیه به‌صورت عادلانه نمی‌باشد، تمرکز جمعیت دانش‌آموزی در محلات پیرامونی و توزیع و دسترسی مدارس در محلات مرکزی می‌باشد. نتایج آماره‌های خودهمبستگی فضایی نیز نشان می‌دهد که الگوی دسترسی به خدمات آموزشی، سرانه آموزشی و جمعیت دانش‌آموزی به‌صورت خوشه‌ای می‌باشد.نتیجه‌گیری: نتیجه کلی پژوهش نشان می‌دهد که بین جمعیت دانش آموزی-توزیع و دسترسی به مدارس همبستگی معناداری وجود نداشته است.