تأثیر برنامه آموزش و غنی سازی مهارت‌های ارتباطی بر میزان پاسخ گویی اجتماعی والدین و بهبود کیفیت بازی والد- نوجوان و مهارت‌های ارتباطات اجتماعی والدین و نوجوانان با اختلال طیف اوتیسم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

doi
چکیده

مقدمه هدف این تحقیق، بررسی تأثیر برنامه آموزش و غنی سازی مهارت‌های ارتباطی بر میزان پاسخ گویی اجتماعی والدین و بهبود کیفیت بازی والد- نوجوان و مهارت‌های ارتباطات اجتماعی والدین و نوجوانان با اختلال طیف اوتیسم بود. روش کار روش این تحقیق، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. بر اساس این طرح آزمودنی­ها با انتساب تصادفی به یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل تقسیم و سپس عمل آزمایشی  اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان دارای اختلال طیف اوتیسم در مراکز درمانی شهر شیراز در سال 1398بود. نمونه ها از بین نوجوانان اوتیسم که از طرف سازمان سنجش آموزش و پرورش استثنایی استان فارس برای آنها تشخیص اختلال طیف اوتیسم گذاشته شده بود، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 20 نفره آزمون و گواه گمارده شدند. ابزار گرد آوری اطلاعات شامل پرسشنامه پاسخگویی اجتماعی-والدین (کانستینتینو و همکاران، 2003)، بهبود مهارت‌های اجتماعی والدین و نوجوان(گرشام و الیوت، 2008) و کیفیت بازی والدین و نوجوانان(فرانکل و مینتز، 2011) بود که روایی صوری و محتوایی آن مورد تأیید اساتید قرار گرفت و پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 78/، 81/ و 85/ برآورد گردید. داده‌های جمع آوری شده با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (مانکوا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج برنامه آموزش و غنی سازی مهارت‌های ارتباطی بر میزان پاسخ گویی اجتماعی والدین و بهبود کیفیت بازی والد- نوجوان و مهارت‌های ارتباطات اجتماعی والدین و نوجوانان با اختلال طیف اتیسم تاثیر دارد. نتیجه گیری پژوهشگران پس از بررسی نتایج، تدوین برنامه‌های آموزشی و توان‌بخشی جامع برای کودکان اوتیسم  و والدین آن‌ها را امری ضروری و انکارناپذیر دانستند و بیان داشتند که باید چهار مقوله آشنایی با مسائل خودیاری، بازی، مشکلات شناختی و ذهنی کودک و همچنین آموزش مهارت‌های ارتباط در اولویت رسیدگی قرار گیرد