تاثیر مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر، آزادسازی تجاری و قیمت نفت بر رشد اقتصادی بخش کشاورزی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی،گروه اقتصاد کشاورزی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار اقتصاد کشاورزی،گروه اقتصاد کشاورزی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار اقتصاد کشاورزی،گروه اقتصاد کشاورزی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/eiap.2023.170006
چکیده

امروزه کشاورزی یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های اقتصادی ایران است که نقش مهمی در تولید ناخالص ملی دارد. در این مطالعه اثر مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر، آزادسازی تجاری، قیمت نفت، سرمایه‌گذاری و اشتغال بر رشد اقتصادی بخش کشاورزی در طی سال‌های 1397-1368 مورد بررسی قرار گرفت. به‌منظور ارزیابی رابطه بلندمدت و کوتاه‌مدت میان این متغیرها از رویکرد الگوی خود توضیحی با وقفه‌های گسترده (ARDL) بهره گرفته شد. نتایج این مدل نشان می‌دهد که مصرف انرژی تجدیدپذیر و اشتغال تاثیری مثبت بر شاخص رشد اقتصادی بخش کشاورزی ایران دارد؛ به‌طوری‌که انتظار می‌رود با 1 درصد افزایش در سرانه مصرف انرژی تجدیدپذیر و اشتغال، رشد اقتصادی در بلندمدت به ترتیب حدود 25/0 و 72/0 درصد افزایش یابد. در مقابل افزایش قیمت نفت و آزادسازی تجاری تاثیری منفی بر رشد بخش کشاورزی می‌گذارد. نتایج مربوط به روابط کوتاه‌مدت نیز نشان می‌دهد که ضریب جمله تصحیح خطا معنی‌دار و دارای علامت منفی است. بر اساس این نتیجه انتظار می‌رود در هر دوره حدود 84 درصد انحراف رابطه‌ی کوتاه‌مدت از مسیر بلندمدت، تعدیل شود. در نهایت با توجه به تاثیر بالای مصرف انرژی تجدیدپذیر بر رشد اقتصادی و از سوی دیگر با توجه به آلودگی‌های شدید ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی پیشنهاد می‌شود که دولت با فراهم نمودن زیرساخت‌ها، زمینه جایگزینی هر چه سریع‌تر انرژی‌های فسیلی با انرژی‌های تجدیدپذیر را فراهم آورد.