طبقه بندی کیفی رودخانه کرج با استفاده از شاخصهای زیستی ماکروبنتیک
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران
2 استادیار پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران
3 استادیار پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران
doi
10.22034/eiap.2022.158573چکیده
شاخص میانگین امتیاز به ازای هر تاکسون(ASPT)، یکی از شاخصهای زیستی معتبر جهت ارزیابی کیفیت آب رودخانهها است. نمونهبرداری در این پژوهش که در بازه زمانی پاییز 1396 تا تابستان 1397 انجام گرفت، از نه ایستگاه در طول رودخانه کرج به صورت فصلی انجام شد. نمونهبرداری ماکروبنتوزها با سوربرسمپلر انجام و پس از تثبیت با فرمالین پنج درصد و رنگآمیزی، نمونهها شناسایی و جداسازی شدند. نتایج نشان داد که تعداد کل نمونه جمعآوری شده و میانگین سالانه تراکم (SD±) در محدوده مورد مطالعه رودخانه کرج به ترتیب برابر با 38454 عدد و (147±)2907 عدد/ مترمربع بود که بیشترین تعداد آن معادل 15313 عدد در پاییز و کمترین آن در فصل تابستان برابر با 3806 عدد شمارش شده است. بر اساس نتایج حاصله، بندپایان عمدهترین گروه ماکروبنتوزها %83 از نمونهها را تشکیل دادند. همچنین کرمهای حلقوی %14، کرمهای پهن در %1 و نرمتنان در %2 از نمونهها را شامل شدند. میانگین کل شاخصهای ASPT در رودخانه کرج، 95/3 میباشد. دامنه تغییرات شاخص ASPT براساس ایستگاه به ترتیب (0/8-0/1) میباشد. بیشترین مقدار میانگین سالانه شاخص ASPT (64/4) در ایستگاه وارنگهرود و کمترین مقدار آن (08/3) در ایستگاه بیلقان مشاهده شد. روند تغییرات شاخص ASPT از بالادست به پایین دست رودخانه، کاهشی است. بنابراین بخش پاییندست رودخانه، دارای کیفیت بدتری نسبت به ایستگاههای بالادست است. همچنین به نظر میرسد شاخص ASPT نسبت به شاخص BMWP، برای ارزیابی رودخانهها مناسبتر است.