فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر برای انتخاب شاخص‌‌های توسعه‌‌یافتگی، روش دلفی در سه مرحله اجرا و در مرحله سوم با اجماع نظر متخصصین 43 شاخص توسعه‌‌یافتگی انتخاب و با روش تحلیل سلسله مراتبی وزن‌‌دهی شد. برای رتبه‌‌بندی توسعه‌‌یافتگی استان‌‌های ایران نرم‌‌افزاری در محیط اکسل برنامه‌‌نویسی شد که با روش تاپسیس استان‌‌ها را رتبه‌‌بندی می‌‌کند. برای رتبه‌‌بندی استان‌‌ها، می‌‌باید وزن و ایده‌‌آل شاخص‌‌ها و داده‌‌های هر یک از استان‌‌ها را در قسمت پایگاه ‌‌داده وارد و نرم‌‌افزار تمام مراحل تاپسیس را برای محاسبه فاصله از راه‌حل ایده‌‌آل مثبت و منفی، نزدیکی نسبی به راه‌‌حل ایده‌‌آل و درنهایت رتبه‌‌بندی استان‌‌ها را به‌صورت خودکار انجام می‌دهد و نمودار، جدول‌‌ و نقشه توسعه‌‌یافتگی استان‌‌ها را تهیه می‌کند. با ارتقای روش تاپسیس از حالت دستی به نرم‌‌افزاری، رتبه‌بندی در مدت‌زمان کمتر انجام و نمایش نتایج رتبه‌بندی توسط جدول‌‌ها، نمودارها و فرم گزارش‌‌دهی درک آن را برای برنامه‌‌ریزان تسهیل می‌نماید. از ویژگی‌‌های این برنامه کاربرپسند بودن، قابلیت تکرار بر اساس وزن‌های متفاوت، حجم بسیار ناچیز و امکان تعیین عوامل ارتقا‌‌دهنده و تقلیل‌‌دهنده توسعه‌‌یافتگی یک استان است. در این تحقیق بر اساس اطلاعات سالنامه آماری 1394 رتبه‌‌بندی توسعه‌‌یافتگی استان‌‌های کشور انجام شد که در اجرای اول و با وزن‌های به‌دست ‌آمده، استان‌‌های مرکزی، یزد و گیلان رتبه‌های اول تا سوم و استان‌های خراسان شمالی، قم و چهارمحال و بختیاری به ترتیب سه رتبه آخر را کسب کردند. قطعاً با تغییر وزن‌ها و تکرار فرایند می‌توان نوعی حساسیت‌سنجی را انجام و نشان داد کدام استان‌(ها) با هرگونه تغییری در وزن باز همچنان موقعیت نسبی خود را حفظ می‌کنند.