بررسی تغییرات مکانی- زمانی الگوی جزیره حرارتی سطح شهر تهران و عوامل موثر بر آن
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار پژوهشی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 استادیار گروه مهندسی ژئوتکنیک و حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری ارزیابی و آمایش سرزمین، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 استاد گروه محیط زیست، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/eiap.2022.158576چکیده
هدف از تحقیق حاضر بررسی ساختار مکانی- زمانی جزیره حرارتی شهر تهران، همچنین خواص فیزیکی و بیوفیزیکی سطح زمین از قبیل کاربری اراضی، پوشش گیاهی، شاخصهای اقلیمی، همچنین برخی از پارامترهای حاصل از تمرکز جمعیت و فعالیتهای انسانی از جمله شاخصهای اصلی آلودگی هوا و تراکم ساختمانها است. بنابراین، بدین منظور پس از تصحیحات تصاویر، محاسبه گسیلمندی و دمای درخشندگی، پهنه بندی دمای سطح زمین در بازه زمانی بیست ساله در محیط سنجش از دور انجام گردید. پس از آن همبستگی دمای سطح زمین و پارامترهای موثر با نرمالسازی اطلاعات از طریق الگوریتمهای ریاضی و آنالیزهای زمین آماری در محیط GIS مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت نحوه آسیبپذیری منطقهای کلانشهر تهران مشخص شد. نتایج و تحلیلهای فضایی- مکانی مختلف ارتباط مستقیم پارامترهایی چون تراکم ساختمانها، تمرکز فعالیتها و جمعیت با دمای حرارتی سطح زمین و همچنین برخی از شاخصهای آلاینده هوا، و از طرفی رابطه معکوس برخی پارامترهای دیگر همچون کاربری اراضی و پوشش گیاهی و شاخصهای اقلیم را با دمای سطح زمین به تصویر کشید. این پژوهش نشان داد تهران با شکلگیری لکههای داغ در مناطق غرب، جنوب شرقی- غربی روبهرو بوده و میزان لکههای سرد در منطقه شمال تهران قابل توجه میباشد.
