بررسی نقش فرهنگ بومشناختی در افزایش توانمندی حفاظت از محیطزیست جامعه روستایی (مطالعه موردی: روستاهای استان مازندران)
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی محیطزیست، گروه علوم اجتماعی- توسعه و مردمشناسی و عضو هسته پژوهشی توسعه و محیطزیست، دانشکده علوم اجتماعی و انسانی، دانشگاه مازندران، ایران
doi
10.22034/eiap.2022.158583چکیده
مساله مسئولیتپذیری اجتماعی برای حفظ محیطزیست در تمام سطوح و اقشار جامعه، موضوعی است که در بند 14 سیاست کلی محیطزیست جمهوری اسلامی ایران به صراحت مورد تاکید قرار گرفته است و روستاییان نیز به عنوان عمده استفادهکنندگان از منابع محیطی، مستثنی از این امر نیستند. هدف از انجام تحقیق، بررسی نقش فرهنگ بومشناختی در افزایش توانمندی حفاظت از محیطزیست در جامعه روستایی است. روش تحقیق در پژوهش حاضر پیمایش است. با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای30 روستا و حجم نمونه به تعداد 500 تعیین شدند. دادههای مورد نیاز تحقیق از طریق ابزار پرسشنامه جمعآوری شده است. طبق یافتهها، میزان توانمندی جامعه روستایی در حفاظت از محیطزیست در سطح متوسط قرار داشت. تحلیل رگرسیون حاکی از آن است که آگاهی از شدت خطر و ارزشهای محیطزیستی بیشترین تاثیر را روی خرده مولفههای توانمندی حفاظت یعنی خودکارآمدی و اثربخشی داشتهاند. در حالی که در خرده مولفهی هزینههای اقدام علاوه براین دو متغیر، باورهای دینی نیز تاثیر داشته است. مدل گام به گام در تحلیل رگرسیون نشان داد که در بین مؤلفههای فرهنگ بومشناختی، آگاهی از شدت خطر بیشترین تاثیر را روی توانمندی حفاظت جامعه روستایی داشته است. مدل سازی ساختاری نیز تاثیر فرهنگ بومشناختی بر توانمندی حفاظت از محیطزیست روستا را تایید کرده است.