پیامدهای تغییر اقلیم بر انتشار گازهای گلخانه‌ای در نخلستان‌ها و باغات مرکبات (مطالعه موردی: استان خوزستان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دکتری فیزیک و آلودگی خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دکتری اقلیم شناسی کشاورزی، گروه اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22034/eiap.2022.158587
چکیده

گازهای متان (CH4) ، نیتروس اکسید (N2O) و نیتریک اکسید (NO) به عنوان مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شوند. پژوهش حاضر یک بررسی کاربردی- تحلیلی است که با کمک نرم‌افزار DAYCENT جهت مطالعه شار انتشار گازهای متان، نیتروس اکسید و نیتریک اکسید در باغات مرکبات دزفول و نخلستان‌های آبادان در استان خوزستان انجام شده است. برنامه مدل DAYCENT در زبان برنامه‌نویسی FORTRAN و Cنوشته شده و با پلت فرم یونیکس/ لینوکس اجرا می‌‌شود. در ادامه نیز محاسبه پتانسیل گرمایش جهانی برای هر دو منطقه مورد مطالعه انجام شد. همچنین به منظور ارزیابی دقت مدل، از شاخص‌های آماری خطای حداکثر، ریشه‌ی میانگین مربعات خطا، ضریب تعیین، کارایی مدل و ضریب جرم باقیمانده استفاده شد. نتایج شبیه‌‌سازی در ایستگاه دزفول نشان‌دهنده انتشار متان 448/0، نیتروس اکسید 011/0 و نیتریک اکسید 152/0 تن در هکتار در سال است. نتایج شبیه‌‌سازی شار متان در ایستگاه آبادان حاکی از انتشار متان 398/0، نیتروس اکسید 014/0 و نیتریک اکسید 129/0 تن در هکتار در سال می‌باشد. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده از میانگین محاسبات ضریب پتانسیل گرمایش جهانی متان، اکسید نیتروس و اکسید نیتریک در باغات مرکبات دزفول 150/59 و در نخلستان‌های آبادان 200/47 تن معادل دی‌اکسیدکربن به دست آمد. با توجه به آماره‌ها DAYCENT نتایج قابل قبولی را ‌ارایه داده و در هر سه گاز دامنه دقتی مناسبی دارد. نتایج نشان داد روند افزایش شار گازهای متان، نیتروس اکسید و نیتریک اکسید در نخلستان‌های آبادان نسبت به باغات مرکبات دزفول کندتر است.