انتشار آلایندهها از مصرف انرژی: تجزیه شدت انتشار و عوامل تعیینکننده (مطالعه موردی: ایران)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22054/jiee.2021.58544.1818چکیده
شدت انتشار آلایندهها در ایران که بیشتر ناشی از مصرف انرژی است، فراتر از متوسط جهانی قرار دارد. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف شناخت عوامل تعیینکننده شدت انتشار در اقتصاد ایران صورت گرفت. برای این منظور، ابتدا با استفاده از روش تحلیل تجزیه (تکنیک تجزیه شاخص)، شدت انتشار به اجزای آن تفکیک شد. سپس با استفاده از یک مدل رگرسیونی، نقش عوامل تعیینکننده در شدت انتشار ارزیابی شد. آلایندههای منتخب شامل اکسیدنیتروژن، دیاکسیدسولفور، مونواکسیدکربن و دیاکسیدکربن و دوره مطالعه شامل سالهای 96-1367 است. یافتهها نشان داد برای تمام آلایندهها، ضریب انتشار (انتشار به ازای هر واحد انرژی) و شدت انرژی بخشهای خدمات و صنعت بهعنوان مهمترین عامل افزایش شدت انتشار است. براساس نتایج، بخش صنعت در افزایش شدت انتشار دیاکسیدسولفور نقش مهمتری دارد و یک درصد افزایش در ضریب انتشار و شدت انرژی در این بخش به ترتیب بیش از 6/0 و 5/0 درصد موجب افزایش شدت انتشار خواهد شد. بخش خدمات که در انتشار سه آلاینده باقیمانده نقش محوری دارد در ازای یک درصد افزایش ضریب انتشار، فراتر از 8/0 درصد، شدت انتشار را افزایش خواهد داد و برای متغیر شدت انرژی نیز نقش بخش خدمات در دامنه 9/0-45/0 درصد قرار دارد. همچنین اثر متغیر شهرنشینی بر شدت انتشار، فزاینده بود و اثر متغیر درجه بازبودن اقتصاد، چندان حائز اهمیت نبود.