ارزیابی آثار محیط زیستی طرح جنگلداری با استفاده از مدل تخریب (مطالعه موردی: بخش لیرهسرا جنگل ماشالک)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشجو کارشناسی ارشد مدیریت جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استاد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 استاد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22034/eiap.2022.158591چکیده
سرزمین ما از نظر ساختار طبیعی و موقعیت جغرافیایی دارای محدودیتهای اساسی برای تولید بیولوژیک و پایدار نظام زیستی است و قسمت اعظم زیستبومهای آن را جنگلها تشکیل میدهند که به طور طبیعی دارای نظام زیستی حساس و شکنندهای هستند و در صورت بهرهبرداری خارج از توان محدوده آنها به سادگی در معرض تخریب قرار میگیرند. بنابراین، به دلیل ماهیت چند منظوره جنگلها، نیاز است که ارزیابی آثار محیطزیستی در ارتباط با طرحهای جنگلداری حتما اجرا شود. هدف اصلی مطالعه حاضر ارزیابی و سنجش آثار و پیامدهای فعالیتها در جنگل و همچنین برنامهریزی برای حداقل رسانی و جلوگیری از آثار منفی محیطزیستی و حداکثر نمودن آثار مثبت محیطزیستی طرح جنگلداری لیرهسرا با استفاده از روش مدل تخریب میباشد. در این راستا جهت مشخص کردن آثار محیطزیستی فعالیتهای طرح جنگلداری در منطقه ماشالک ارزیابی توسط مدل تخریب محیطزیست انجام شد. در این بررسی پارسلها به عنوان واحد نشانزد انتخاب گردید. پس از تعیین عوامل تخریب، تعداد 14 عامل تشخیص داده شده در مدل قرار گرفته و نقشه نهایی تخریب منطقه تهیه شد. نتایج حاصل از مدل تخریب نشان داد که منطقه مورد مطالعه به چهار پهنهی مستعد توسعه، نیازمند بازسازی 1 و 2 و نیازمند اقدامات حفاظتی تقسیم شد. بر این اساس 70/49 درصد منطقه مورد مطالعه در طبقه تخریب 1 و مستعد توسعه، 15/35 درصد و 78/9 درصد منطقه به ترتیب در طبقه تخریب 2 و 3، نیازمند بازسازی و 3/5 درصد در طبقه تخریب 5 و نیازمند اقدامات حفاظتی میباشند. با توجه به نتایج حاضر در این تحقیق توصیه میشود، اقدامات حفاظتی و همچنین توسعه بیشتر در منطقه در اولویت قرار گرفته و اقدامات اصلاحی و بهسازی جهت حفاظت جنگل مورد توجه قرار گیرد. یکی از این اقدامات میتواند حذف عامل مخرب معدن و دیگری عدم انباشت زباله درجنگل باشد.