تحلیل فضایی آلاینده منواکسیدکربن هوای شهر مشهد

نویسندگان

1 دکتری اقلیم شناسی، معاونت محیط زیست و خدمات شهری شهرداری مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد علوم محیط زیست، اداره کل محیط زیست خراسان رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22034/eiap.2022.158590
چکیده

در این پژوهش آلاینده منواکسیدکربن هوای شهر مشهد در دوره آماری 6 ساله (از 1/01/1393 الی 1/01/1399) مورد تحلیل فضایی قرار گرفته است بدین‌منظور بر اساس غلظت روزانهCO، میانگین ماهانه برای هر ایستگاه محاسبه و با استفاده از تابع درون یابی 72 نقشه پراکنش ماهانه با یاخته‌هایی در ابعاد 500 *500 متر (تعداد 1247 یاخته در سطح شهر مشهد) ترسیم شد که در نهایت از ترکیب نقشه‌های ماهانه، نقشه میانگین شش ساله CO شهر مشهد به دست آورده شد. جهت تحلیل فضایی از توابع توزیع جغرافیایی، تحلیل الگوها و تحلیل خوشه‌ای استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان داد توزیع مکانی آلاینده مورد مطالعه در شهر مشهد دارای الگویی خوشه‌ای است. نتایج تحلیل شاخص موران محلی دو هسته نقاط داغ به صورت مجزا از یکدیگر را در شهر مشهد نشان داد که هر دو در راستای مسیرهای پر ترافیک وکیل آباد و بلوار خیام قرار دارد. مشخصات مولفه‌های آماری ترافیک و حمل و نقل در نقاط داغ به‌طور چشمگیری با سایر نقاط شهر (نقاط سرد) متفاوت است. به‌طوری که مجموع طول شبکه حمل و نقل 53 درصد، خودروهای شخصی 73 درصد موتورسیکلت‌ها 83 درصد و اتوبوس و کامیون‌ها 75 درصد در نقاط داغ شناسایی شده بیشتر است که این برتری می‌تواند دلیل شکل گیری این نقاط را توجیه نماید.