تعیینکنندههای اقتصادی و جمعیتی پایداری شاخص عملکرد محیطزیست مطالعه موردی: کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا
نویسندگان
1 دانشیار گروه جمعیتشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای جمعیتشناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/eiap.2022.158592چکیده
شاخص عملکرد محیطزیست، بر اساس ۲۲ شاخص محیطزیستی ازجمله منابع آب، آلودگی هوا، تنوع زیستی و تغییرات آب و هوایی محاسبه میگردد. ایـن شـاخص عملکـرد سیاستها و برنامههای کشورها در زمینه کاهش معضلات محیط زیستی، حفاظت از محیطزیست و مـدیریت منـابع طبیعی را موردسنجش و ارزیابی کمی قرار میدهد. به همین دلیل شناسایی وضعیت زیر ابعاد، واکاوی علل نوسانات و شناسایی عوامل تعیینکننده پایداری شاخص عملکرد محیطزیست از اهداف این مقاله است. دادههای شاخص عملکرد محیطزیست از وبسایت دانشگاه ییل آمریکا و متغیرهای کلان اقتصادی و جمعیتی نیز از دادههای بانک جهانی (2010 تا 2018) تهیهشدهاند. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل پیشینه واقعه استفادهشده است. نتایج نشان داد که احتمال پایداری شاخص عملکرد محیطزیست در کشورهای موردمطالعه 45/0 است. همچنین پس از تعدیل سایر متغیرها، پایداری شاخص عملکرد محیطزیست با متغیر امید زندگی در بدو تولد رابطه مثبت و با متغیرهای میزان شهرنشینی و میزان رشد جمعیت رابطه منفی دارد. بهاینترتیب، در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا تأثیرگذاری متغیرهای جمعیتی از متغیرهای اقتصادی بیشتر است که لزوم تأکید ویژه سیاستگذاران بر عوامل جمعیتی در طراحی و اعمال سیاستهای معطوف به پایداری شاخص عملکرد محیطزیست را نشان میدهد.
