ارزیابی و پهنهبندی آسیبپذیری آبهای زیرزمینی با استفاده از روشهای زمین آمار و GIS (مطالعهی موردی: باغات انگور شهر ملایر)
نویسندگان
1 دکتری آمایش محیطزیست، دانشکده محیطزیست و منابع طبیعی دانشگاه ملایر، ایران
2 دانشجوی دکتری آلودگی محیطزیست، دانشکده محیطزیست و منابع طبیعی دانشگاه ملایر، ایران
3 دانشجوی دکتری آلودگی محیطزیست، دانشکده محیطزیست و منابع طبیعی دانشگاه ملایر، ایران
4 استادیار گروه محیطزیست، دانشکده محیطزیست و منابع طبیعی دانشگاه ملایر، ایران
doi
چکیده
آبهای زیرزمینی به عنوان بخش مهمی از آبهای تجدیدپذیر اکوسیستم به حساب میآیند. بنابراین، کاهش کیفیت آبهای زیرزمینی خطری بزرگ در راه توسعه کشاورزی به خصوص در نواحی خشک و نیمهخشک است. کاربرد صحیح آفتکشها در کشاورزی به طوری که موجب آلودگی آبهای زیرزمینی نشود، مستلزم شناخت چگونگی انتقال این آلایندهها به آب زیرزمینی و ارزیابی میزان آسیبپذیری آبهای زیرزمینی از آلودگی آفتکشهاست. در این راستا در مطالعه حاضر آسیبپذیری آبهای زیرزمینی از آفتکشها در باغات انگور شهر ملایر، در سه سناریو آسیبپذیری در شرایط متعارف، نامتعارف و بهینه با استفاده از سه شاخص GUS, RF و AF ارزیابی شد. بدین منظور 9 آفتکشDiazinon, Malathion, Dursban Or Chlorpyrifos, Confidor Or Imidacloprid, Dimethoate, Linuron, Fenvalerate, Metsulfuron و Propargite مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین نقشههای پهنهبندی با استفاده از روش کریجینگ در نرم افزار GIS تهیه شد. در سناریوی اول، از مقادیر Koc و t1/2 متعارف آفتکشها استفاده شد. همچنین آسیبپذیری در دو سناریوی دیگر به صورت، آسیبپذیری در بدترین شرایط و آسیبپذیری در بهترین شرایط ارزیابی شد. سپس با توجه به مقدار منطقهای شاخصهای مختلف، رتبهبندی آفتکشها با روش برنامهریزی مرکب انجام شد. در نهایت با تلفیق نتایج، آفتکشها به سه گروه مناسب، متوسط و نامناسب تقسیم شدند. نتایج نشان داد که احتمال آسیبپذیری در قسمتهای شمالی منطقه مورد مطالعه کم و قسمت جنوبی منطقه دارای بیشترین احتمال آسیبپذیری است. با توجه به شاخص GUS بیشتر مساحت منطقه از نظر آبشویی در کلاس بینابین قرار دارد. همچنین آفتکشهای Fenvalerate, Linuron و Metsulfuron برای منطقه مطالعاتی مناسب ارزیابی شد.