فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بهره­برداری از آبخوان­ها بر کیفیت منابع آب­های زیرزمینی دشت نیشابور (خراسان رضوی) انجام شده است. در این پژوهش روند تغییرات کیفی و کمی آب در چاه­های مشاهده­ای در بازه زمانی 10 ساله بررسی شد. جهت درک بهتر میزان تغییرات کیفیت آب، نمودار کموگرافی ترسیم و برای تعیین کیفیت آب از دیاگرام­های شولر و ویلکوکس استفاده شد. براساس این دیاگرام­ها کیفیت آب­زیرزمینی دشت نیشابور (99-1398) برای مصارف شرب از خوب تا کاملاً نامطبوع متغیر می­باشد و حدود 27 درصد نمونه­ها در رده C4-S4 و C4-S3 قرار گرفته که خیلی شور بوده و برای کشاورزی مناسب نیست. بر اساس نمودار کموگراف ترسیمی، متوسط تغییرات هدایت الکتریکی از سال 1389 تا 1399 روند افزایشی داشته و از 3600 میکروموس بر سانتی­متر به 3800 میکروموس بر سانتی­متر افزایش یافته است. بالاترین میزان هدایت الکتریکی در بخش غربی محدوده کال­شور است. مقادیر قابل توجه رسوبات سیلتی- رسی واجد املاح تبخیری، قرارگیری در پایاب حوضه آبریز و شیب مورفولوژیکی اندک نیز موجب کاهش کیفیت آب شده است. بررسی­ها نشان می­دهد با افزایش مصرف بی­رویه آب­های زیرزمینی در ده سال گذشته، میزان سطح آب بطور متوسط سالانه 29/1 متر کاهش یافته است. بر اساس نتایج این بررسی که حاکی از افت و کاهش کیفیت آب­های زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه است، می­توان اذعان داشت که با روند فعلی، در آینده نه چندان دور اثرات زیست­محیطی متعددی از قبیل کاهش آبدهی و یا خشک شدن چشمه­ها، قنوات و چاه­ها، تغییر کاربری اراضی و الگوی کشت منطقه و نشست زمین را در منطقه شاهد خواهیم بود.