ظرفیتهای محلهای زمینهساز توسعه پایدار شهری: همبودگی معرفهای فقر و فضای جغرافیایی (مطالعه موردی: شهر یزد)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد
2 دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه یزد
doi
10.30473/psp.2019.6066چکیده
با توجه به تأکید روزافزون رویه و عمل برنامهریزی در سطح بینالمللی به توسعه اجتماعات محلی به منظور کاهش فقر، در نظام برنامهریزی کشور ، نهتنها به توسعه اجتماعات محلی توجهی نشده است، بلکه برنامهریزان و تصمیم سازان نیز درباره نوع و ویژگیهای محلاتی که علاقه بیشتری در توسعه فعالیتهای اجتماعمحور دارند، اطلاعات کمتری دارند. بنابراین، میتوان بیان کرد که مشارکت اهالی محلات شهر یزد درگذشته در امـور مـرتبط بـا محیط سکونت آنها، نوعی توانمندسازی آنها در قالـب یک مهارت بهمنظور بر عهده گـرفتن مسـئولیت بیشـتر بوده که این امر، زمینهای بـرای تقویت حیات اجتماعی و تقویت عملکردهـای محلهای بوده است؛ اما به دلیل مشکلات ناشی از توسعه فیزیکی شهر یـزد در چهل سال اخیر و درپی آن مهـاجرت سـاکنان بـومی از محـلات بافت قدیم طبیعتاً تعـاملات قـوی اجتماعی گذشته و حس همبسـتگی آن زمـان بههیچوجه نمیتواند ضمانت اجرایـی بـرای زمانهای آتـی باشــد. بنابراین، درک درست این مفهوم در ارتباط با توسعه محلهای شهر یزد میتواند بسیار مهم تلقی شود. این پژوهش باهدف ظرفیتسازی بر زمینهها و بنیادهای توسعه پایدار و همچنین ارزیابی ابزار مؤثر یا مانع مؤثر ظرفیتسازی در شهر یزد با توجه به دو معرف کلان و عمومی فقر و فضا- مکان جغرافیایی انجامشده است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیه سرپرستان خانوار شهر یزد است و نمونهگیری به روش تصادفی ساده و با حجم نمونه 500 نفر صورت گرفته است. نتایج پژوهش استنباط شده از آزمون تی تک نمونهای، نشان داده است که در هر چهار ظرفیت پژوهش (ظرفیتسازی کالبدی- محیطی، ظرفیتسازی اقتصادی، ظرفیتسازی اجتماعی- فرهنگی، ظرفیتسازی سیاسی)، با توجه به سطح معناداری بهدستآمده که کوچکتر از 05/0 است و میانگین ظرفیتسازیها در شهر یزد با میانگین متفاوت است زیرا سطوح بالا و پایین اختلافها کمتر از صفر است. بنابراین، میانگین ظرفیتسازیها در توسعه پایدار شهر یزد و ابعاد آن تأثیر مثبت و معنیداری دارند. درمجموع نتیجه گرفتهشد که بین مکانیسم ایجاد و برنامهریزی توسعه پایدار شهری و ظرفیتهای محلهای در شهر یزد رابطه معناداری وجود دارد. در ادامه، راهکارهایی جهت گرایش شهروندان به توسعه محلهای در دستیابی به توسعه پایدار شهری راهبری شده است.
