تغییرات کیفی آب زیرزمینی با تاکید بر فلوراید در دشت کبودرآهنگ استان همدان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
2 دانشآموخته دکترا مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
3 دانشآموخته کارشناسیارشد مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
4 دانشجوی دکترا، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22084/nfag.2022.26212.1517چکیده
این مطالعه با هدف اصلی تعیین غلظت پارامترهای کیفی آب و سپس توزیع غلظت یون فلوراید در منابع آب زیرزمینی شهرستان کبودرآهنگ واقع در استان همدان بررسی شد؛ پس از نمونهبرداری از چاههای انتخابی و آنالیز شیمیایی دادههای مربوط، میزان غلظت پارامترهای کیفی آب برای تمامی فصول تر و خشک سالهای 1385، 1390، 1395 و 1399 مورد تحلیل قرار گرفت. براساس تقسیمبندیWQI اکثر نمونههای آب درسالهای انتهایی در محدوده ضعیف و برای سالهای 1385 تا 1390 در بازه خوب کلاسبندی قرار گرفتهاند. طی سالهای گذشته، تأثیر فلوراید بر سلامت انسان شناخته شده است. میزان غلظت فلوراید در آبهای زیرزمینی حومه همدان (کبودرآهنگ) برای فصلهای تر و خشک سال 1399 به کمک نرمافزار زمین آماری GIS و با استفاده از شاخص آماری WQI مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که در بعضی از مناطق کبودرآهنگ، احتمال قرار گرفتن در معرض آلودگی طبیعی ناشی از افزایش غلظت فلوراید در آب آشامیدنی وجود دارد. به طور کلی 91/18 درصد از نمونههای آب زیرزمینی غلظت بالاتری از بیشینه غلظت مجاز فلوراید توصیه شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) در آب آشامیدنی دارند. با توجه به نقشههای ارائه شده تغییرات مکانی پارامتر مورد مطالعه در آب زیرزمینی مشخص شد که بیشترین آلودگی فلوراید در مسیر ایده لو، واقع در شمال غرب منطقه و نوده واقع در اراضی جنوب غرب دشت است. کمترین میزان غلظت فلوراید در شمال شرق دشت میباشد. منشاء این عضو گروه هالوژن در محدوه دشت، عوامل زمینشناسی بوده که به علت قرار گرفتن ایران بر روی سومین کمربند فلوراید جهان است. به طور کلی هوازدگی و انحلال سنگهای آتشفشانی، سنگهای قلیایی کالک عامل افزایش سطح فلوراید در آبهای زیرزمینی محدوده باشد.