ارزیابی اثرات محیط‌زیستی توسعه بر جغرافیای منطقه شکار ممنوع الوند با ارایه راهبردهای بهینه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار گروه برنامه‌ریزی و طراحی محیطی، پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

doi
چکیده

از مناطقی که نیاز به پایش مداوم دارند، مناطق تحت حفاظت می‌باشند که ضرورت ارزیابی اثرات محیط‌زیستی توسعه در این مناطق را الزامی می‌دارد. برای برنامه‌ریزی راهبردی و ارزیابی اثرات ‌محیط‌زیستی توسعه در منطقه شکار ممنوع الوند از مدل‌های تخریب ‌محیط‌زیست و SWOT-ANP استفاده شد. ابتدا آسیب‌پذیری بوم‌شناختی در هر یک از واحد‌های شبکه، محاسبه و طبقه‌بندی شد. سپس با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی، مشاهده‌های میدانی، نظر کارشناسان و جوامع محلی، 13 واحد تخریب در کل منطقه شناسایی و شدت آن‌ها تعیین گردید. در نهایت با استفاده از ضرایب تخریب به دست آمده، منطقه به 3 پهنهء، نیازمند اقدامات حفاظتی (01/56 درصد)، نیازمند بازسازی (41/35 درصد) و مستعد توسعه (49/8 درصد) طبقه بندی گردید. با وجود مناطق مستعد توسعه درجه 1، بر اساس شرایط محلی و در نظر گرفتن مسایل اجتماعی- اقتصادی، امکان توسعه بیشتر در منطقه وجود ندارد. در ادامه جهت برنامه‌ریزی راهبردی، نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها شناسایی شد و با توجه به نظر کارشناسان هر یک وزن‌دهی (ANP) و مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج وزن‌دهی نشان داد که عوامل داخلی با امتیاز 631/0 به عنوان عامل اصلی ارایه راهبردهای حفاظتی در منطقه، و راهبرد تهاجمی-رقابتی با بیشترین امتیاز (340/0)، به عنوان راهبرد بهینه انتخاب گردید. علاوه بر این نقاط قوت موجود برای حفاظت در منطقه بیشتر از نقاط ضعف و نقاط فرصت نیز بیشتر از نقاط تهدید می‌باشد و با ارایه راهبردهای بهینه می‌توان به بهبود در وضعیت حفاظتی منطقه و ارتقاء مدیریتی آن کمک نمود.