فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی اثرات توسعه به‌‌عنوان ابزار مدیریتی مهم و کارآمد در اختیار برنامه‌‌ریزان است تا براساس آن، اثرات بالقوه محیط‌‌زیستی یک طرح توسعه‌‌ای شناسایی و گزینه‌‌های موثر برای رفع یا کاهش اثرات منفی آن پیشنهاد شود. یکی از راه‌‌های بهبود ارزیابی آثار محیط‌زیستی با توجه به شرایط کشور ما ارتقای روش ماتریس‌‌ است. برای این کار، از ماتریس ریاضی استفاده می‌شود و در آن با به‌‌کارگیری عوامل بزرگی، وسعت و مدت اثر، اثرات هم‌‌بیشی و تجمعی، متغیرهای کیفی و عوامل جبران اثر و اختلاف نظر امکان تعامل سازنده میان توسعه‌‌دهندگان و ارزیابان فراهم می‌‌شود و نتایج جامع‌‌تری به‌‌دست می‌آید. با توجه به محدودیت زمان در انجام ارزیابی اثرات و ضرورت اتخاذ تصمیمات صحیح و برای قابل درک‌تر نمودن نتایج حاصل از ماتریس ریاضی، تهیه یک سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری در نظر گرفته شد. سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری سیستمی‌است که با استفاده از منابع انسانی و قابلیت‌‌های رایانه به حل مسایل پیچیده کمک می‌‌کند و کیفیت تصمیم را بهبود می‌‌بخشد و دارای تعامل مستقیم با کاربر است که کارآیی را افزایش می‌دهد و می‌تواند به ارتقای یادگیری و امکان استفاده از آن‌‌ها توسط کارشناسان و مبتدیان کمک کند. برای تهیه سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری اولیه از محیط برنامه‌نویسی نرم‌‌افزار اکسل، ماکرونویسی، جدول‌های محوری و توابع سلولی بهره گرفته ‌‌شد. این سامانه به شکلی طراحی شد که فعالیت‌‌های پروژه و پارامترهای تحت تاثیر، به جای این که در سطر و ستون وارد شوند، در دو ستون مجاور هم قرار می‌گیرند و تنها از روش ریاضی برای ارزیابی اثرات استقاده می‌‌شود. فعالیت‌‌های مرتبط با هجده طرح توسعه مشمول ارزیابی اثرات محیط‌‌زیستی به این سامانه اضافه شد. استفاده از اکسل و محیط برنامه‌‌نویسی آن، تا حد زیادی به انعطاف‌‌پذیری این سامانه کمک نمود. با استفاده از امکانات و ابزارهای اکسل نتایح ارزیابی به شکل نمودار و جدول قابل مشاهده هستند و براساس آن‌‌ها روند تصمیم‌‌گیری در مورد طرح توسعه تا حد زیادی تسهیل خواهد شد.