صحتسنجی و ارتقا مدل پیشبینی تغییرات کاربری اراضی با کنترل رشد توسعه در زنجیره خودکار مارکوف (منطقه مورد مطالعه: حوضه آبخیز قرهسو)
نویسندگان
1 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه بیرجند، ایران
2 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه بیرجند، ایران
doi
چکیده
فعالیتهای بشری، یکی از عواملی است که تاثیر بهسزایی بر روند تغییرات کاربری اراضی سرزمین دارد و این تغییرات در بیشتر مواقع ناسازگار با محیط است. بنابراین مدلهای پیشبینی کاربری اراضی برای برنامهریزی استفاده پایدار از سرزمین یک نیاز ضروری است. در این پژوهش با استفاده از مدل زنجیره خودکار مارکوف، مدلسازی تغییرات کاربری اراضی برای حوضه آبخیز قرهسو بهمنظور پیشبینی آینده، ارتقا یافته است. ارتقای مدل زنجیره مارکوف با وارد کردن نرخ رشد جمعیت و میزان سرانه مورد نیاز هر کاربری در مدل انجام شده است. اعتبارسنجی مدل ارتقا یافته با مقایسه نقشهی حاصل از پیشبینی تغییرات کاربری اراضی برای سال 2014 و نتایج مدل ارتقا یافته بررسی شده است. نتایج حاصل از مقایسهی این دو نقشه نشان داد؛ نتایج مدل ارتقا یافته بسیار شبیهتر به وضع موجود بوده است، که این موضوع به این دلیل است که نرخ رشد جمعیت و به تبع آن سرانه مورد نیاز در توسعه شهری مهمترین پیشران اثرگذار در بر هم زدن نسبت تغییرات در یک روند زمانی است. بنابراین میتوان با لحاظ کردن این عامل در مدل زنجیره مارکوف انعطافپذیری این مدل را بیشتر و تا حد زیادی نتایج را به واقعیت نزدیک کرد، که این موضوع بهطور عملی در حوضه آبخیز قرهسو نشان داده شده است. در نهایت از مدل ارتقا یافتهی زنجیره خودکار مارکوف برای پیشبینی افق 2030 استفاده شد.