بررسی اثر پراکنش آلاینده هوا (NO2) بر فلزات سنگین موجود در خاک (مطالعه موردی: پالایشگاه میعانات گازی سیراف)

نویسندگان

1 استادیار، گروه تخصصی ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه تخصصی ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده محیط‌زیست، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، ایران

4 استادیار، گروه تخصصی ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

در حال حاضر آلودگی هوا در مناطق نفت‌‌خیز و اطراف آن از جمله چالش‌‌های عمده‌‌ای است که متاسفانه منجر به بروز مشکلات مهمی برای کشور و ساکنین منطقه شده است. در مطالعه حاضر برای تعیین همبستگی میان آلاینده NO2 خروجی از فلر پالایشگاه میعانات گازی سیراف و فلزات سنگین خاک، ابتدا نرخ انتشار این آلاینده با استفاده از ضرایب پیشنهادی توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست ایالات متحده آمریکا به میزان g/s0417/1 محاسبه شده و در نهایت مدل‌سازی هوا با استفاده از نرم‌افزار AERMOD انجام شد. با توجه به نتایج حاصل از مدل‌سازی بیشترین پراکنش آلاینده‌‌ NO2 بر اساس جهت باد غالب از غرب به شرق است. همچنین نتایج نمونه‌‌برداری خاک در 6 نقطه اطراف سایت با استاندارد سازمان حفاظت محیط‌زیست مقایسه و مشخص شد که در مناطق فوق میزان فلز سرب بالاتر از حد مجاز استاندارد است. با انجام آزمون تحلیل واریانس و آزمون چند دامنه‌‌ای دانکن با نرم‌‌افزار spss، به دلیل پراکنش منابع آلاینده از قبیل فازهای 19، 12، 14، سایت LNG و کارخانه سیمان آرام در غرب سایت، بیشترین پراکنش فلز سرب با توجه به جهت باد غالب (غرب به شرق) به سمت محدوده سایت پالایشگاه میعانات گازی سیراف می‌‌باشد. بررسی همبستگی فلزات سنگین و آلاینده NO2 نشان داد که بین این آلاینده و فلز سرب در خاک به دلیل ایجاد ترکیبات آنیونی نیتریت و نیترات و در نهایت تشکیل نمک، همبستگی مثبت و معنادار است.