فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده‌ی طبیعی سیل یکی از چالش‌‌های جدی محیط‌‌زیستی کشور است که عوامل مختلفی در رخداد آن نقش دارند. بنابراین، هدف از این تحقیق شناسایی، وزن‌‌دهی و اولویت‌‌بندی معیارها و شاخص‌‌های موثر در کاهش خسارت‌های ناشی از سیل در ایران با استفاده از نظر خِبرگان و متخصصین این حوزه و اساتید هیات علمی متخصص در این امر است. در این راستا به منظور شناسایی معیارها و شاخص‌‌های موثر در کاهش خسارت‌های ناشی از سیل از چهار دیدگاه اکولوژیکی، اقتصادی ، فنی و اجتماعی از پرسشنامه‌‌ای محقق ساخته و به منظور محاسبه وزن و اولویت آنها به ترتیب از روش‌‌های اِنتروپی (Entropy) و ترجیحات بر اساس مشابهت به راه‌‌حل ایده‌آل (TOPSIS) استفاده شد. تجزیه و تحلیل یافته‌‌های این پژوهش با استفاده از 30 پرسشنامه دریافتی، 21 شاخص را از جنبه‌‌های اکولوژیکی، اقتصادی، اجتماعی و فنی برای کاهش خسارت‌های ناشی از سیل شناسایی نموده که شامل 7 شاخص اکولوژیکی، 6 شاخص اقتصادی، 5 شاخص فنی و 3 شاخص اجتماعی بوده است. نتایج وزن‌‌دهی شاخص‌‌ها با استفاده از روش اِنتروپی نشان داد که از دیدگاه اکولوژیکی شاخص شکل زمین (تنوع ارتفاع از سطح دریا، تنوع شیب زمین، تنوع جهت)، از دیدگاه اقتصادی شاخص مدیریت بهینه اراضی جنگلی و مرتعی، از دیدگاه فنی شاخص عملیات آبخیزداری و از دیدگاه اجتماعی شاخص تراکم مسکونی (سکونتگاه‌‌ها، شاخص‌‌های جمعیتی) به‌‌ترتیب بیشترین وزن را به‌‌خود اختصاص دادند. همچنین، نتایج روش تاپسیس نشان داد که برای کاهش خسارت ناشی از سیل معیارهای اکولوژیکی، اقتصادی، فنی و اجتماعی به ترتیب در اولویت اول تا چهارم قرار دارند. بنابراین،، پیشنهاد می‌‌شود در برنامه‌های مدیریتی برای کاهش سیلاب به نقش و اهمیت معیارها و شاخص‌‌های اکولوژیکی، اقتصادی، فنی و اجتماعی بر اساس اولویت‌‌های تعیین‌‌شده توجه شود.