ژئوشیمی، شیمی کانی و ترموبارومتری سنگهای آتشفشانی تحت اشباع از سیلیس در منطقه دخان (غرب ساوه)
نویسندگان
1 کارشناسارشد پترولوژی، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
2 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
3 دانشجوی دکترا پترولوژی، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22084/nfag.2022.27105.1538چکیده
منطقه دخان در غرب نوبران (ساوه)، در حدفاصل دو پهنه ارومیه - دختر و سنندج - سیرجان واقع شده است. در این پژوهش ژئوشیمی سنگ کل و شیمی کانیهای کلینوپیروکسن، الیوین و نفلین در سنگهای آتشفشانی کواترنری این منطقه مطالعه شده است. از نظر سنگنگاری، سنگهای مورد مطالعه اغلب ملانفلینیت و الیوین ملانفلینیت هستند. ترکیب شیمیایی سنگها شامل فوئیدیت، تفریت و بازانیت است. این سنگها به طور نسبی غنی از CaO وMgO و فقیر ازَ SiO2 و Al2O3 هستند. الیوین آنها از نوع کریزولیت و کلینوپیروکسن از نوع دیوپسید است. ماگمای والد این سنگها از یک گوشته گارنت لرزولیتی متاسوماتیزه شده حاصل شده است که با لیتوسفر قارهای مقداری آلایش یافتهاست. دما- فشارسنجی این سنگها با استفاده از ترکیب کانیها دمای ۱۲۰۰ تا ۱۲۵۰ درجه سانتیگراد و فشار ۵ تا ۱۰ کیلو بار را نشان میدهد. این سنگها احتمالا در یک محیط درون قارهای پس از فرورانش نئوتتیس و برخورد قـارههای آفریقا - عربستان و اورازیا تشکیل شدهاند.