بازتاب خوراکها در ضربالمثلهای رایج استان فارس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ادبیات غنایی، دانشگاه شیراز
2 زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
ضربالمثلها از بخشهای مهم فرهنگ عامه به شمار میآیند که بیشتر برگرفته از زندگی مردم هستند. خوراکها که در زندگی مردم نقش بسزایی دارند، از مهمترین عناصری هستند که در ضربالمثلها بازتاب فراوانی یافته و به صورتهای مختلف و با موضوعات متنوع در این شاخه از ادبیات عامه به کار رفتهاند. در این نوشتار تلاش بر این است تا با روش توصیفی-تحلیلی، از نوع تحلیل محتوای کیفی و گردآوری اطلاعات کتابخانهای، از زوایای مختلف به بررسی بازتاب خوراکها در ضربالمثلهای استان فارس پرداخته شود. بر اساس یافتههای این پژوهش، خوراکها در شکلگیری هویت فرهنگی مردم استان فارس و ساخت ضربالمثلها در این استان نقش بسزایی دارند. محیط جغرافیایی، نگاه فرهنگی، دینی و اجتماعی در ساخت مثلها بر پایه خوراک نقش اساسی دارد. عناصری مانند وسایل پخت، محتویات، وسایل خوردن خوراک، مراسمی که در آنها خوراکهایی خاص خورده میشود، سخت بودن پخت خوراک، شکل نوشتاری خوراکها در مثلها مورد توجه قرار گرفته است تا با استفاده از این ابزارها و مؤلفهها، مسائلی همچون دخالت بیجا در کار دیگران، تربیت درست، فراموش کردن گذشته، مهماننوازی، بیارزش بودن هدیه و اشخاص، گله از بخت و اقبال، تحمیل کردن چیزی بر کسی، فقر و ناداری، پرهیز از حرامخوری، قناعت و از همه مهمتر تلاش کردن به تصویر کشیده شود. به طور کلی هدف از به کار بردن ضربالمثلها این بوده است که مسائل اخلاقی در جامعه نهادینه شود.
