تحلیل و ارزیابی شاخصهای ادراکی زیستپذیری شهری (مطالعه شهروندان شهر یاسوج)
نویسندگان
1 استاد تمام جغرافیا برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران
2 دانشیار جغرافیا برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران
3 دکتری جغرافیا برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران
doi
چکیده
امروزه شهرها با مشکلات عدیدهای در زمینههای اقتصادی، اجتماعی، محیطزیستی و کالبدی همچون کاهش زیستپذیری و کمرنگتر شدن اهمیت اکولوژی شهری در ساختار زندگی شهری مواجه هستند. بنابراین ضرورت و اهمیت توجه به نظریه توسعه پایدار و رویکردهای منتج از آن همچون رویکرد زیستپذیری، سبب ایجاد شهری به دور از مشکلات اقتصادی، اجتماعی، محیطزیستی و کالبدی خواهند شد. با توجه به مطالب فوق مقاله حاضر با هدف ارزیابی وضعیت شاخصهای (ادراکی و ذهنی) زیستپذیری شهر یاسوج به دنبال تبیین علمیتر و نگاه کارشناسانهتر بر عوامل آن است. بر این اساس با توجه به مطالعه ادبیات نظری مربوط به زیستپذیری، چارچوب مفهومی متشکل از عوامل هشتگانه، برای بررسی تدوین و مبانی تحقیق و تحلیل قرار گرفته است. برای دستیابی به این هدف، با بهرهگیری از روش کتابخانهای- پیمایشی و ابزار پرسشنامه محقق ساخته؛ 384 نفر از شهروندان ساکن نواحی 4 گانه شهر یاسوج به روش نمونه گیری احتمالی (نصادفی ساده) مورد ارزیابی قرار گرفته و جهت بررسی زیستپذیری شهری از 4 شاخص (اجتماعی، کالبدی، اقتصادی، محیط زیستی) با 52 گویه استفاده شده است. به منظور وزندهی شاخصها از تکنیک آنتروپی شانون و برای رتبهبندی نواحی و تصادفی یا خوشهای بودن وضعیت شاخصهای زیستپذیری شهری به ترتیب از تکنیکهای آنتروپی شانون، کوپراس و آمار خودهمبستگی فضایی موران و از نرمافزارهای Spss و Arc Gis استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که الگوی توزیع فضایی شاخصهای زیستپذیری ادراکی در شهر یاسوج به صورت خوشهای میباشد. همچنین یافتههای دیگر پژوهش نشانگر این میباشد که وضعیت شاخصهای زیستپذیری در تکنیک کوپراس نشان میدهد که شاخص اقتصادی با Qi (053/0) بالاترین رتبه و شاخص محیطزیستی با Qi (027/0) پایین ترین رتبه را در بین بقیه شاخص ها دارد. در انتها وضعیت کلی زیستپذیری در سطح نواحی 4 گانه شهر یاسوج، نامناسب میباشد. به طوری که که ناحیه 1 بهترین وضعیت و نواحی 2، 3 و 4 به ترتیب در رتبههای بعدی قرار گرفته است.