تحلیل و ارزیابی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار محلهای (مطالعه موردی: شهر ایلام)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ایلام

2 عضو هیات علمی دانشگاه ایلام

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، موسسه آموزش عالی باختر ایلام

doi
10.30473/psp.2018.4835
چکیده

در گذر زمان محلات شهری حلقه­ای واسط میان شهر و شهروندان بوده که نقشی اساسی در شکل­دهی و سازماندهی امور شهری داشته است. محلات با ارائه­ی خدمات روزمره القاگر احساس تعلق و هویت، روابط اجتماعی میان ساکنان بوده است و امروزه در طرح های مختلف شهری نقش کم اهمیتی دارد. در این میان با مطرح شدن دیدگاه توسعه محلّه­ای پایدار به عنوان دیدگاهی که حل مشکلات کنونی شهرها و زندگی شهری را درگرو بازگشت به مفهوم محلّه می­داند،  با استفاده از نیروهای توانمند درون­زا و سرمایه­های اجتماعی موجود در آن به حل مشکلات موجود می‌پردازد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سرمایه­های اجتماعی و مولفه­های آن در توسعه پایدار محله­ای شهر ایلام است. روش پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی است. در بخش مباحث نظری و ادبیات از روش اسنادی و کتابخانه­ای استفاده و از روش­های میدانی و پیمایشی(پرسشنامه) استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه ساکنان محلات شهر ایلام هستند که تعداد 383 نفر از آنها با استفاده از فرمول کوکران به شیوه نمونه‌گیری خوشه­ای برای توزیع پرسشنامه انتخاب شدند. پرسشنامه مورد استفاده در این پژوهش محقق ساخته است که روایی آن به شیوه صوری و پایایی به شیوه آلفای کرونباخ (871/0) مورد تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده­ها از طریق آزمون آمار توصیفی(فراوانی، میانگین، انحراف معیار و ...) و استنباطی(همبستگی و رگرسیون چندگانه) انجام شد. نتایج حاصل از بررسی فرضیه­ها بیان می­کند که متغیرهای هنجارگرایی، مشارکت مدنی، انسجام اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری در توسعه پایدار محله­ای شهر ایلام دارند. متغیرهای اتصال به شبکه­های اجتماعی و امنیت اجتماعی اثر معکوسی در توسعه پایدار شهر ایلام دارند و متغیر اعتماد اجتماعی در توسعه پایدار شهر اثری ندارد.