فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

احساس و ادراک انسان از حقارت خود در برابر خداوند، از موضوعاتی است که در شاخه‌های مختلفی از علوم اسلامی وجود داشته و به‌عنوان لازمه‌ی ورود به وادی پرستش خداوند معرفی شده است. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به مدل مفهومی ادراک انسان نسبت به حقارت خود در برابر خداوند در آیات و روایات به‌عنوان منابع اصیل اسلامی، به این سؤال پاسخ می‌دهد که ادراک و احساس حقارت انسان در برابر خداوند در پرتو آیات و روایات چه ساختاری دارد؟ ازاین‌رو برای دستیابی به مطلوب با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA به ارائه مدلی از ادراک حقارت انسان در برابر خداوند پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش شامل 21 مضمون پایه است که ذیل 4 مضمون سازمان‌دهنده قرار می‌گیرند؛ این مضامین عبارت هستند از: مؤلفه‌ها (احساس خواری و ذلت، احساس ضعف و ناتوانی، احساس نیازمندی، احساس مغلوب شدن و احساس کاستی و کوتاهی در اعمال عبادی)، عوامل (شناخت خداوند، ترس از خداوند، یاری خداوند، اعمال دینی فرد، معادباوری، سختی‌ها و مشکلات)، پیامدها (نزدیکی به خداوند، دریافت پاداش، جلب مهربانی و عطوفت، رشد شخصیتی، بی‌نیازی از غیرخداوند، دستیابی به عزت، دستیابی به خواسته‌ها و رفع سختی‌ها و مشکلات) و موانع (اثرناپذیری منفی و ناآگاهی از زشتی عمل).