ارزیابی زیستگاه و ظرفیت برد تغذیهای گونههای (بز وحشی، گوسفند وحشی و آهوی ایرانی) در حوضهآبخیز پردیس دانشگاه اراک
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و محیط زیست، دانشگاه اراک، ایران
doi
چکیده
وضعیت پستانداران جهان به دلیل تخریب زیستگاه و شکار بیرویه نگرانکننده است. مراکز تکثیر در اسارت حیاتوحش نمونهای به عنوان آخرین راهکار برای حفظ گونهها در خارج از زیستگاههای اصلی و مناطق حفاظت شده است. حوضهآبخیز پردیس دانشگاه اراک با مساحتی برابر 65/624 هکتار واقع در دامنه جنوبغربی کوه مودر، در شمالغربی شهر اراک و شمال منطقه کرهرود قرار دارد. متغییرهای ارزیابی زیستگاه بز وحشی، گوسفند وحشی و آهو شامل: ارتفاع، شیب، جهت، اقلیم (بارندگی و دما)، فاصله از کاربریهای انسانساخت، کاربری اراضی، فاصله از جادهها، فاصله از منابع آب (چشمه و آبراهه)، شاخص پوشش گیاهی (NDVI). و از مدل ساز HBM، زیر مدلMCE و روش وزندهی FAHP در نرمافزار IDRISI TerrSet 18.31 استفاده شد. ظرفیت برد تغذیهای زیستگاه برای دوره بحرانی 90 روزه با استفاده از رابطهها رلو تعیین شد. نتایج ارزیابی زیستگاه نشان میدهد زیستگاه مطلوب برای گوسفند وحشی، آهوی ایرانی و بز وحشی به ترتیب 78/41 درصد (261 هکتار)، 11/37 درصد (84/231 هکتار) و 63/23 درصد (62/147 هکتار) است. ظرفیت برد تغذیهای به ترتیب برای آهوی ایرانی 14 واحد، بز وحشی 74/6 واحد و گوسفند وحشی 9/5 واحد است. به طورکلی ظرفیت برد تغذیهای منطقه برای هر سه گونه 64/26 واحد است. رویکرد حفاظتی برای گوسفند وحشی، آهوی ایرانی و بز وحشی به ترتیب برنامه معرفی مجدد و برنامه معرفی در منطقه حوضهآبخیز دانشگاه اراک توصیه میشود.